Rustig aan Reno, anders ga je wéér naar Halt

De KNVB en Halt gaan samenwerken. Voetballers die over de schreef gaan, krijgen minder straf als zij een agressietraining volgen.

Agressie op het amateurveld tijdens de wedstrijd Alkmaarsche Boys B1 en Kleine Sluis B1. Het werd 3-8. Foto: Bastiaan Heus

Een duel om de bal tijdens de wedstrijd tussen HSSC ’61 C2 en VVGZ C5, maart van dit jaar. De speler van HSSC valt, staat op en geeft de dan dertienjarige rechtsbuiten Reno ’t Hooft van VVGZ een duw. „Nu moet je normaal doen”, roept Reno. Als de speler iets terugroept, haalt Reno uit. Met zijn pols raakt hij de kaak van zijn tegenstander, die naar de grond gaat. De scheidsrechter trekt rood. Tien dagen later krijgt Reno een brief van de KNVB. Zeven wedstrijden schorsing, staat er. Maar als Reno een agressietraining volgt, hoeft hij maar twee wedstrijden te missen.

Sinds eind 2014 werken de KNVB en jeugdstraforganisatie Halt samen in een pilot om jeugdspelers die geweld gebruiken op het voetbalveld te trainen in hun agressie. Nu moet dat landelijk worden ingevoerd: zaterdag stemt de verenigingsraad van de KNVB over een structurele verandering van het tuchtrecht. Alle spelers tot achttien jaar die zeven tot tien wedstrijden schorsing krijgen, kunnen die straf terugbrengen als zij meedoen aan een training bij Halt. Bij jeugdspelers die excessief geweld gebruiken, en bijvoorbeeld een jaar worden geschorst, volgt strafvermindering als zij acht agressiebijeenkomsten volgen. De samenwerking kost 500.000 euro per jaar en wordt tot 2018 betaald door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.

Mishandelde grensrechter

De samenwerking volgt uit het pakket maatregelen dat de KNVB presenteerde na de dood van grensrechter Richard Nieuwenhuizen, die eind 2012 op het voetbalveld in elkaar werd geslagen. „Sinds de dood van Richard Nieuwenhuizen zagen we het aantal excessen dalen”, zegt directeur amateurvoetbal Jan Dirk van der Zee van de KNVB. „Maar dit seizoen merken we in de grote steden een toename van het aantal tuchtzaken. Het lijkt erop dat de geschrokken sfeer na het overlijden van Richard Nieuwenhuizen een beetje wegebt.”

Reno ’t Hooft had meteen na de wedstrijd tegen HSSC ‘61 spijt van zijn actie. In de bestuurskamer zegt hij sorry tegen zijn tegenstander. De KNVB schorst hem echter zeven duels, met strafvermindering als hij de Halt-training volgt. „Ik wilde gewoon voetballen, dus voor mij was de keuze simpel”, zegt Reno. „Maar ik had er totaal geen zin in. Moest ik na een lange schooldag nog hele gesprekken volgen met zo’n man van Halt. Maar liever dat, dan het hele seizoen niet meer spelen.”

Mond houden

De training voor daders van excessief geweld moet nog worden ontwikkeld. Jeugdspelers met zeven tot tien wedstrijden schorsing volgen de training die Reno ook deed. Dat betekent: zo’n zes uur gesprekken voeren, filmpjes bekijken van overtredingen, het maken van excuses en daarover een verslag schrijven en een folder samenstellen van een zelfbedacht voetbalteam. Daarin schrijft voorzitter Reno ’t Hooft van zijn kersverse club FC Reno dat spelers „hun mond moeten houden” wanneer zij het niet eens zijn met de scheidsrechter. Het doel van de training is dat spelers leren van hun gedrag op een veld. „We willen voorkomen dat spelers nog een keer in de fout gaan”, zegt directeur Arina Kruithof van Halt.

Niet alle jeugdspelers in de pilot volgden de training. Van de twintig spelers die de KNVB een brief stuurde met de mogelijkheid de cursus te volgen, zat driekwart liever een schorsing uit. „Dat moet anders”, zegt Kruithof. „Want de echte risicogroep zegt misschien: ik ga echt niet naar Halt. We gaan het daarom minder vrijwillig communiceren. Een brief sturen met de boodschap dat ze naar Halt moeten en als ze dat niet doen, alsnog meer wedstrijden worden geschorst.”

Een verplichting is in de toekomst een optie, vult KNVB-directeur Jan Dirk van der Zee aan. „Dit moet een onderdeel worden van het tuchtrecht, spelers moéten dit doen.”

Een beetje scheef

Als Reno terugkijkt, vindt hij zijn straf fors. „Ik vind het een zware straf voor wat ik heb gedaan. Het lijkt bijna alsof ik iemand het licht uit de ogen heb geslagen. In het betaalde voetbal krijgt iemand drie of vier wedstrijden bij een slaande beweging, ik krijg er meteen zeven of ik moet een cursus volgen. Dat is wel een beetje scheef.”

KNVB-directeur Van der Zee erkent dat de duur van de schorsingen bij amateurvoetbal en profvoetbal uiteenlopen. „Wat mij betreft gaan de straffen in het betaald voetbal omhoog. Dat zijn de helden van de jeugdspelers, ze doen niet alleen de kapsels na, maar ook de overtredingen. Maar dat is heel lastig, want we zijn gebonden aan regels van de FIFA. Daarnaast zie je in het betaald voetbal ook minder excessen.” Arina Kruithof van Halt snapt dat de cursus als zwaar wordt gezien. „Maar dat is ook goed. Want we willen door de cursus jeugdspelers dingen leren, maar het blijft ook een soort straf. Een klap geven is gewoon gedrag dat niet kan.”

Fanatieke jongen

Inmiddels voetbalt Reno weer gewoon. Zijn teamgenoten hebben het nog weleens over de cursus. „Tijdens een wedstrijd roepen ze weleens tegen elkaar ‘rustig, rustig, anders krijg je hetzelfde als Reno. En dat wil je écht niet.’ Ik zal niet snel meer zoiets doen. Maar ik zeg je eerlijk, ik kan het niet uitsluiten. Ik blijf een fanatieke jongen. Maar in mijn achterhoofd zit nu een stemmetje. Niet weer naar Halt, Reno, hoor ik dan.”