Hoppa, weer één voorbij

Hij is dé sensatie van 2015 in de Formule 1. Met zijn inhaalacties heeft hij de sport weer kleur gegeven. In Abu Dhabi sluit de coureur zijn debuutjaar af. „Als hij zo doorgaat, zit hij op koers voor een topteam.”

Wat een brutaaltje, die knul uit Limburg. Heb je een enorme staat van dienst in de Formule 1, ben je zelfs wereldkampioen voor Ferrari geweest, en snijdt hij je de pas af. Dan maar buitenom proberen, dat flikt diezelfde Max toch ook vaak? Maar ook in de bocht komt Kimi Raikkonen niet veel verder dan de achtervleugel van Verstappen. De Fin spuwt zijn gal door de boordradio. „Die kerel duwt me telkens buiten de baan, als hij het mag, dan doe ik het volgende keer ook.” Raikkonen laat zich tegen zijn gewoonte in even gaan. Maar na afloop is The Iceman weer zichzelf. „Hij deed niets verkeerd.” En wat zou hij ook zeuren. Zelf tegen de reclameborden geknald. „Helaas, mijn fout.”

Raikkonen had pech: de Grand Prix van de VS, op 25 oktober, was een van de beste races van Max Verstappen in zijn debuutjaar. Op het circuit van Austin werd Verstappen vierde, met de kersverse wereldkampioen Lewis Hamilton, diens Mercedesteamgenoot Nico Rosberg en Sebastian Vettel van Ferrari voor zich. „Max heeft in mijn ogen geen voet verkeerd gezet”, oordeelde vader Jos. „Het was perfect.”

De gevestigde orde fronste in het begin van het seizoen nog de wenkbrauwen toen Verstappen in Melbourne voor Toro Rosso zijn debuut in de Formule 1 maakte. Zeventien jaar was hij nog maar, weliswaar een grote in het karten, maar Max had nog maar een jaar in de Formule 3 op volwassen circuits gereden. Dat is vragen om brokken, klonk het hier en daar onder ervaren coureurs.

In één seizoen is de scepsis omgeslagen in euforie. De racewereld smult vooral van zijn spectaculaire inhaalacties. „Die jongen blijft maar indruk maken”, zei David Coulthard, vicewereldkampioen in 2001, recentelijk bij de BBC over Verstappen. De Britten kunnen geen genoeg van hem krijgen. Anderen meten hem het niveau van Schumacher en Senna aan. „Das Wunderkind aus Holland”, kopte het Duitse raceblad Auto und Motorsport.

Worstelde het racetheater van Bernie Ecclestone vorig jaar nog met een diepe identiteitscrisis, met dalende kijkcijfers, saaie dominantie van één team (Mercedes) en grote geldzorgen op de grid, nu ziet het er in de koningsklasse plots wat zonniger uit. Er valt weer wat te genieten voor de liefhebber: spectaculaire races, mede met dank aan Max Verstappen.

De tv-regie houdt van hem. Verstappen eist tijdens de grands prix vaak net zoveel zendtijd op als Lewis Hamilton of Sebastian Vettel, ook al is de middenmoot door beperkingen van zijn motor voorlopig zijn jachtterrein. Zijn inhaalacties zijn van verbluffende schoonheid: buitenom langs Felipe Nasr (Sauber) in de Blanchimontbocht op Franchorchamps, in China diep in de haarspeldbocht na zeer laat remmen langs Marcus Ericsson (ook Sauber), buitenom voorbij Sergio Perez (Force India) in Brazilië. Vooral de ‘Blanchimont’ scoort hoog in de polls op sociale media en autosportsites. Oud-coureur Robert Doornbos: „Dat heb ik nog nooit iemand zien doen zonder dat het in tranen eindigde. Onwaarschijnlijk.”

Max jaagt zijn tegenstanders op, oefent geduld en slaat op een onverwacht moment toe. Altijd kort erop, zonder touché, blokkerende remmen of uitglijders of de kerbstones. Lef, visueel ruimtelijk inzicht, besluitvaardigheid, aanvoelen waar de limiet ligt als het om snelheid en remmen gaat – allemaal eigenschappen die Verstappen tot een groot talent maken. Hij heeft het allemaal geleerd van zijn vader Jos, verder ontwikkeld in zijn karttijd en verfijnd in de simulator van zijn team. En niet te vergeten in de playseat thuis waarin hij in de virtuele werkelijkheid zijn races nog een dunnetjes overdoet. ‘Overtaking is an art’, ronken de spandoeken van zijn supporters langs het circuit. Race-expert Mark Koense: „Zonder enig drama haalt hij het maximale eruit. Hij haalt in de bochten in, dat gebeurt nauwelijks meer in Formule 1”.

Verstappen is in balans, ook buiten de baan. Zelfs als zijn lijf nog zindert van de G-krachten na de crash in Monaco, doet hij voor tientallen camera’s zijn verhaal. Vriendelijk, rustig en correct. Is op zijn achttiende ook niet te beroerd om drievoudig wereldkampioen Lewis Hamilton collegiaal in bescherming te nemen. Toen deze na de Grand Prix van Brazilië klaagde dat er op het circuit niet viel in te halen en dat hij daarom Rosberg voor moest laten gaan, kreeg hij de hoon van de liefhebbers. Want Verstappen had het tegendeel laten zien.

Snelle auto

Max nam het tegenover Motorsport.com royaal voor de Brit op: „Als je in dezelfde auto rijdt als degene voor je, is inhalen enorm moeilijk. In een Toro Rosso is dat al zo, maar in een Mercedes is dat probleem als ze dicht achter elkaar rijden misschien nog wel groter. Dat is immers een hele snelle auto en in Brazilië legden ze allebei een goed tempo aan de dag, wat het er niet makkelijker op maakt.”

Inhalen kun je het beste als je in een bolide rijdt die andere sterke en zwakke eigenschappen heeft dan de auto voor je, doceerde Verstappen. „Wij zijn bijvoorbeeld erg sterk in de bochten, dus als we achter een Lotus, Force India of Sauber rijden, lopen we zelfs in als we ze door snelle bochten volgen. De Mercedessen zijn natuurlijk overal even sterk, zowel op rechte stukken als in bochten. Dat maakt inhalen lastig”, aldus Verstappen.

Oud-coureur Jan Lammers noemt dit een van de meest typerende momenten van het afgelopen seizoen. „Daarmee nuanceert hij Hamilton, relativeert hij zijn eigen prestatie en legt hij een feit uit waardoor iedereen Formule 1 weer wat beter begrijpt. Heel knap op die leeftijd. Hij is het type ideale schoonzoon, een mooi mens.” De internationale automobielfederatie FIA heeft hem al genomineerd voor twee onderscheidingen: persoonlijkheid van het jaar en de actie van het jaar.

Lammers rekent Verstappen tot de absolute buitencategorie. Hij rijdt altijd ‘op de limiet’, hoewel dat begrip ook bij de kenners nog weleens verkeerd wordt uitgelegd. Lammers: „Op de limiet rijden betekent dat je op sommige plekken geduld moet hebben en op andere plaatsen lef en besluitvaardigheid. Concurrenten forceren zich nog wel eens. Massa, Raikkonen – het zijn briljante coureurs. Als ze een goede dag hebben, zijn ze wereldtop. Maar de buitencategorie repeteert prestaties. Bij Max gaat attitude boven circumstances.”

Oud-coureur Robert Doornbos: „Max heeft weinig fout gedaan. Hij gaat ook volwassen om met pech. Het is heel makkelijk om je kop te verliezen, zoals zijn teamgenoot Sainz nu een beetje doet.” Want pech heeft hij genoeg gehad; in de eerste helft van het seizoen viel hij vier keer uit met (motor)problemen. In de onderlinge battle met zijn drie jaar oudere teamgenoot Carlos Sainz jr. staat Verstappen ruimschoots voor. ‘No!’ riep Max door de boordradio toen hem tijdens de Grand Prix van Singapore door de teamleiding opgedragen werd Sainz voor te laten gaan, omdat deze door versere banden meer kansen zou hebben. Verstappen schatte dat anders in en kreeg achteraf gelijk.

Hij staat twaalfde, maar heeft zondag in Abu Dhabi, waar de laatste GP van het jaar wordt verreden, nog een kans om tiende te worden. Nico Hülkenberg van Force India bezet die plek met 52 punten. Romain Grosjean en Max Verstappen volgen op de voet met ieder 49 punten.

Maar volgend seizoen wordt het lastiger om het succes vast te houden. Toro Rosso krijgt volgend jaar waarschijnlijk een andere motor. Zusterteam Red Bull gaat verder met Renault en de twee partners zullen er alles aan doen om weer in de top te rijden. En wat doet McLaren met Honda? Ook dat team kampte met een motor die onbetrouwbaar was en vermogen tekort kwam. De Japanners zullen hoe dan ook proberen hun turbo’s in 2016 weer voor elkaar te hebben.

Hij zal in 2016 geen wereldkampioen worden, de fans en zijn 173.000 volgers op Twitter zullen geduld moeten hebben. Nog één jaar bij Toro Rosso en dan is Max klaar voor het grote werk.

Lammers: „Volgend jaar zal moeilijk worden. Er is een enorm verwachtingspatroon. Maar als hij dit jaar kan evenaren zit hij op koers voor een topteam.”