FIFA, sloop het grasplafond

Volgende week buigt het bestuur van wereldvoetbalbond FIFA zich over een aantal hervormingsvoorstellen. Bestuurslid Moya Dodd (50) pleit voor meer geld en invloedrijke posities voor vrouwen.

Foto uit FIFA 16

Het was een opvallend opinieartikel, vorige week week in The New York Times. Onder de kop ‘FIFA needs more women’, pleitte Moya Dodd, bestuurslid van de wereldvoetbalbond, voor een meer gelijkwaardige behandeling van vrouwen door ’s werelds machtigste sportbond.

In februari kiest de FIFA een nieuwe voorzitter. Een belangrijke stap in het hervormingsproces na alle corruptieschandalen. „Maar op die dag wordt over iets belangrijkers gestemd”, schrijft Dodd in het stuk: institutionele hervormingen. En als er nou één ding is om het blazoen op te poetsen dan is het dit: meer vrouwen.

De cijfers spreken volgens Dodd voor zich. Meer dan 99 procent van de FIFA-leden die op het buitengewoon congres in Zürich hun stem mogen uitbrengen, is man. Het percentage mannelijke bestuursleden van nationale voetbalbonden: 92 procent. Mannelijke coaches: 93 procent. Spelers: 90 procent. „Hoe kan het dat de helft van de wereldbevolking zo wordt buitengesloten door ’s werelds populairste sport”, schrijft zij.

Het stuk bleef niet onopgemerkt. Ruim 800 sporters, coaches en bestuurders riepen het hervormingscomité van de FIFA op meer vrouwen te benoemen op leidinggevende posities en meer geld en middelen voor voetbalsters vrij te maken. „Moya Dodd heeft gelijk”, twitterde prins Ali bin Al-Hussein van Jordanië, een van de kandidaten voor de opvolging van FIFA-voorzitter Sepp Blatter. „Seksegelijkheid gaat hand in hand met goed bestuur en integriteit. FIFA moet hier werk van maken.”

De vijftigjarige Dodd is verheugd over alle bijval, zegt zij vanuit haar woonplaats Sydney. „En ja, je zou me het gezicht van de lobby kunnen noemen.” Maar de call for action ontstond volgens haar eerder. „In de dagen rond de finale van het WK vrouwenvoetbal, in juli, werd een symposium gehouden. 171 afgevaardigden kwamen met voorstellen om de sport naar een hoger plan te tillen. Op 2 en 3 december zal het FIFA-bestuur zich over onze voorstellen uitspreken.”

Volgens Dodd heeft het vrouwenvoetbal op het veld zich de afgelopen dertig jaar spectaculair ontwikkeld. Maar buiten de lijnen blijven de resultaten achter. „Vrouwelijke coaches en bestuurders hebben veel last van vooroordelen – soms bewust, soms onbewust. We zijn opgegroeid met het idee dat mannen de dienst uitmaken. Mannen hebben per definitie verstand van voetbal, vrouwen moeten zich bewijzen.”

Hoe dichter je bij het gras komt, hoe erger het wordt, zegt Dodd. „Het grasplafond, noem ik het wel eens. Van alle denkbare functies die een vrouw kan vervullen in de voetbalwereld, is die van coach het zwaarst. Hoe vaak ik wel niet hoor dat vrouwen de buitenspelregel niet kennen!”

Worden vrouwen in de voetbalwereld buitengesloten?

„De technische afdelingen van voetbalorganen worden gedomineerd door mannen. Mannen hebben vaak moeite een vrouw in hun midden toe te laten. Vooral als die vrouw kwaliteit en ervaring heeft. Juist dán krijgt zij geen steun van de overwegend mannelijke selectiepanels. Dit is míjn terrein, is de houding.”

Het valt haar op, zegt Dodd, dat mannen een trainersbaan in het vrouwenvoetbal vaak beschouwen als opstap naar het mannenvoetbal. „Ook qua netwerk zijn mannen in het voordeel. Zij hebben vaak goede connecties met seksegenoten op sleutelposities. Ook niet onbelangrijk: als het contract van een vrouwelijke coach ten einde loopt, wordt zij bekritiseerd en gedemoniseerd op een wijze waar geen man mee te maken krijgt.”

Een paar maanden nadat Vera Pauw de halve finales van het EK in Finland bereikte met de Nederlandse voetbalvrouwen, nam zij ontslag. Ze was voor haar gevoel „op een eilandje komen te staan”. Exemplarisch?

„Ik vind het niet mijn plek om op individuele gevallen in te gaan. Maar ik wil best on the record zeggen dat dit patroon zich over de hele wereld voordoet. En dat er een onontgonnen bron van expertise in coaching is die benut noch erkend wordt.”

Waar veel vrouwen het gevoel hebben dat zij „met hun neus tegen het glas naar binnen kijken” in de voetbalwereld, werd Dodd in 2013 verkozen in het dagelijks bestuur van de FIFA. De voormalig middenvelder van het Australische vrouwenelftal kreeg minder stemmen voor de vierjarige functie dan de Burundische kandidate Lydia Nsekera, maar werd later alsnog voor één jaar benoemd, met Sonia Bien-Aime van de Turks- en Caicoseilanden.

U werd lid van wat wel ‘de grootste gemene jongensclub van de wereld’ wordt genoemd. Bevalt het?

Dodd begint uitbundig te lachen. „Die woorden neem ik niet voor mijn rekening. Wel geef ik toe dat het een uitdagende functie is. Ik heb jaren gewerkt in door mannen gedomineerde sectoren, zoals de media en telecommunicatie. En ik loop al decennia rond in het voetbalwereldje. Ik weet niet beter dan dan ik tot een minderheid behoor, maar ben ook professioneel genoeg om mij daar niet door te laten afleiden. De uitdaging is medebestuursleden ervan te overtuigen dat vrouwen kansen bieden voor het voetbal.”

Financiële kansen?

„Kansen in bijna alle dimensies van het spel. Kent u de populaire videogame FIFA 16? Generaties jongens zijn met dat spel opgegroeid. Sinds een paar maanden zijn er ook zestien nationale vrouwenteams in FIFA 16 opgenomen. Ik vond het als bestuurslid belangrijk games onder de aandacht van marketingmensen te brengen, omdat meisjes zich achter hun scherm niet met seksegenoten konden identificeren. Wat moet een 17-jarig meisje wel niet denken als haar broer games met alleen mannelijke spelers speelt? Wat zegt dat over haar? Over hem? Nu kunnen meisjes gamen met een spits als Alex Morgan, die in de virtuele wereld nog sterker en sneller is dan in het echt. You can’t be what you can’t see, luidt een oud gezegde. Zo lang vrouwen niet zichtbaar zijn in de voetbalwereld, helpen we kansen voor volgende generaties vrouwen om zeep.”

De FIFA gaat gebukt onder corruptieschandalen en omkoping. Maken vrouwen zich niet schuldig aan dat soort praktijken?

„FIFA heeft grote behoefte aan een cultuuromslag. Uit onderzoek in het bedrijfsleven blijkt dat zo’n verandering pas echt op gang komt als vrouwen minstens 30 procent van de bestuursfuncties vervullen. Cultuuromslag draagt bij aan integriteit en goed bestuur. Zo werkt het. En hé, laten we er niet te dramatisch over doen. Bij 30 procent kun je niet spreken van een overname. De ramen worden opengezet voor wat frisse lucht. That’s it.”

Als kersvers bestuurslid haalde u FIFA-voorzitter Blatter in 2013 over zijn bezoek aan Iran te benutten voor een gesprek met president Hassan Rohani over het verbod vrouwen toe te laten in voetbalstadions. Zou er meer nadruk moeten komen op de positieve kracht die van voetbal kan uitgaan?

„In Iran had Blatter de status van een rockster. Hij werd achtervolgd en bejubeld, waar hij ook kwam. Ik denk dat hij één van de weinige niet-Iraniërs is die het zich kon veroorloven het onderwerp aan te snijden. Wat ik van mijn reis met hem geleerd heb is dat voetbal soms een voorbeeld voor de maatschappij kan zijn. En dat we dat soort momenten moeten koesteren. Als ik als schakel in dat proces kan fungeren, maakt mij dat gelukkig. Daarom leven we tenslotte op deze planeet: om het verschil te kunnen maken.”

Moya Dodd wil niet ingaan op „individuele gevallen”, als de smeergeldaantijgingen tegen voorzitter Blatter aan de orde komen. „Ik ken niet alle feiten en omstandigheden. Ik heb geen invloed op de uitkomst van het onderzoek. Op de beslissingen van sponsors. Wel geloof ik dat FIFA niet zonder een wedergeboorte kan. En ik geloof dat ik, en met mij andere vrouwen, een rol kunnen spelen in dat proces.”

Acht u het denkbaar dat een vrouw ooit de FIFA leidt?

„Waarom zou het ondenkbaar zijn? Het zal deze termijn niet gebeuren, de kandidaten voor de verkiezing zijn al bekend. Maar in de toekomst acht ik het zeker mogelijk.”

Heeft u interesse voor de post?

„Als voetballer was ik een middenvelder. Als bestuurder ben ik dat nog steeds. Ik ben het gelukkigst als ik de bal rond kan spelen en af en toe een mooie voorzet kan geven.”