Een familie-uitje naar de bank

Banken promoten generatiebankieren: met familie naar de bank om financiën te regelen.

Illustratie XF&M Illustratie XF&M

Over geldzaken werd thuis niet gesproken, vertelt een mevrouw uit een welgestelde familie aan Jacco Schoeber van Theodoor Gilissen. Theodoor Gilissen is een van die klassieke private banks die al sinds de negentiende eeuw Nederlandse families bijstaan bij het veiligstellen van hun kapitaal. Toen haar ouders stierven en zij het aanzienlijke familievermogen erfde, vertelde de vrouw, had zij geen notie wat zij ermee moest. Van een aandeel of obligatie had zij nog nooit gehoord. „Dat moet bij mijn kinderen anders”, zegt ze, nu in de zestig. „Zij moeten zich thuis voelen bij de bank.”

Vermogende ouders betrekken hun kinderen meer dan vroeger bij de financiën. Dat geldt vooral voor de huidige veertigers en vijftigers, constateert Tjarko Denekamp, specialist schenken en erven bij ABN Amro MeesPierson. „Zij praten makkelijker over geld dan hun ouders.”

Het zal de tijdgeest zijn, maar de omstandigheden hebben ook meegewerkt. Kinderen die in de afgelopen crisisjaren hun eerste huis wilden kopen of een eigen zaak beginnen, hadden de grootste moeite om aan een lening te komen. Tegelijkertijd stond het cashgedeelte van het familievermogen weg te kwijnen op een almaar minder renderende spaarrekening. De oplossing ligt voor de hand: zelf je kind geld lenen, tegen een aantrekkelijke rente. Notarissen registreerden vorig jaar een toename van het aantal familieleningen van zo’n 10 procent, en sommigen zelfs een verdubbeling, zo blijkt uit een recent onderzoek van tv-programma Money Talks.

Een lening of flinke schenking is vaak het startsein om kinderen in te wijden in de familiefinanciën. Banken faciliteren dat. Naast evenementen waar jongeren van rijke komaf worden geïnstrueerd over bankzaken en beleggen, organiseren zij op gezette tijden een familieberaad. Daar worden zaken besproken als het fiscaal gunstig overhevelen van het vermogen naar de kinderen, de toekomst van het bedrijf, het levenstestament, de verdeling van de erfenis. Soms krijgen kinderen alvast een bedrag om te oefenen met beleggen, bijvoorbeeld 20.000 of 30.000 euro. Schoeber: „Om te leren hoe het werkt, mogen ze met zo’n speelportefeuille wat speculatiever beleggen.”

Een trend onder zeer vermogenden is een stichting opzetten die de giften aan goede doelen beheert, merkt filantropiespecialist Jasmijn Melse van ABN Amro MeesPierson. Daarbij worden vrijwel altijd de kinderen betrokken. „Laatst hielden twee grootouders hier familieberaad met hun drie kleinkinderen. Zij wilden een familiestichting opzetten. De kleinkinderen kregen alle drie een rol in het bestuur. Geweldige financiële educatie.”

Familieadvies gaat vanaf vijf ton startkapitaal. Van oudsher ontvangen private banks families. Maar ook ABN Amro, ING en Rabo profileren zich ermee. Over de kosten wordt soms geheimzinnig gedaan, maar ga uit van jaarlijks minimaal 1 procent over het belegd vermogen.

Dus maar eens een familiebezoek aan de bank? Dat lijkt niet onverstandig. Naarmate het vermogen groter is, worden de planning en vooral de fiscale sluipwegen ingewikkelder. „Praat je nooit over de financiën, dan kunnen misverstanden ontstaan. En die zijn de bron van conflicten”, aldus Denekamp. Maak je kind tijdig vertrouwd met (veel) geld, is zijn advies. „Soms mogen kinderen uit principe pas na hun studie over een schenking beschikken, als ze al wat wilde haren kwijt zijn. Dat kan, maar een kind moet wel ervaring opdoen. Van een keer een scheur in je broek oplopen, leer je ook.”