Waar gaan de getuigenissen van de zussen Holleeder over?

Vijf vragen en antwoorden over de zaak waarin Sandra Klepper en Astrid en Sonja Holleeder vandaag getuigen.

Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Als de stem van Astrid Holleeder vanochtend klinkt in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol, zit haar broer Willem niet in de zaal. Zij en haar zus Sonja getuigen namelijk in een andere strafzaak dan die tegen hun broer. Waarom? Vijf vragen over de getuigenis van de zussen Astrid en Sonja Holleeder en de ex-vriendin Sandra Klepper.

1 In welke zaak worden de zussen Holleeder en ex-vriendin dan gehoord als getuige?

Astrid Holleeder wordt vandaag gehoord in het hoger beroep van de zogeheten liquidatiezaak, ook wel het Passageproces genoemd. Dit onderzoek startte in 2006 en draait om zeven moorden die werden gepleegd tussen 1993 en 2006. Hoofdverdachten in die zaak zijn Jesse R. en Dino S. Twee andere verdachten die waren betrokken bij de uitvoering van een aantal onderwereldmoorden zijn inmiddels overgelopen naar justitie. Het zijn de kroongetuigen Fred R. en Peter la S. Zij hoorden van huurmoordenaar Jesse R. dat Willem Holleeder en Dino S. de opdrachtgevers waren van een tweetal liquidaties die in deze zaak worden behandeld: de moord op Kees Houtman en de moord op Thomas van der Bijl. Beide mannen spraken met de politie over Willem Holleeder. De Neus werd daarom ook als verdachte aangemerkt maar wegens onvoldoende bewijs niet vervolgd. Tegen hem werd wel een andere zaak geopend.

2 Waarom loopt er nu een aparte strafzaak tegen Willem Holleeder?

Nadat Fred R. zich in 2014 meldde als kroongetuige, besloot het Openbaar Ministerie (OM) opnieuw een onderzoek te starten naar Willem Holleeder. In het voorjaar van 2015 bleek bovendien dat zijn twee zussen Astrid en Sonja Holleeder en zijn ex-vriendin Sandra Klepper zeer belastende verklaringen hadden afgelegd over Willem. In het nieuwe onderzoek, dat de codenaam Vandros meekreeg, wordt Holleeder door justitie gezien als opdrachtgever van vijf liquidaties. Twee liquidaties worden ook in het hoger beroep van de Passagezaak behandeld: de moorden op Kees Houtman (2005) en Thomas van der Bijl (2006). Een derde zaak: de moord op Cor van Hout, de man van Sonja Holleeder, speelt in Passage ook een kleine rol. Daarnaast wordt Holleeder gezien als opdrachtgever van de moorden op crimineel John Mieremet (2005) en vastgoedhandelaar Wim Endstra (2004). In de zaak rond Endstra heeft justitie straffen van 16 en 14 jaar geëist tegen drie mannen die betrokken zouden zijn geweest bij deze liquidatie. De uitspraak van de rechtbank in januari 2016 is dan ook van belang voor de zaak tegen Holleeder zelf.

3 Waarom worden de zussen niet eerst in de zaak van broer Willem gehoord als getuigen?

Vanwege de overlap tussen beide zaken heeft het OM verzocht om de getuigenissen van Astrid en Sonja Holleeder en Sandra Klepper toe te voegen aan het Passagedossier en de vrouwen te horen tijdens de zitting. Een verzoek van het OM om de drie vrouwen in één keer in het openbaar te horen tijdens een bijzondere zitting van zowel rechtbank als gerechtshof is afgewezen. De rechter in de zaak van Willem Holleeder besloot eerder dit jaar om Astrid en Sonja Holleeder en Sandra Klepper eerst te verhoren tijdens een besloten zitting van de onderzoeksrechter. Deze verhoren hebben deze week plaatsgevonden. Ook Willem Holleeder is deze week in zijn eigen zaak gehoord. Omdat het onderzoek in de Passagezaak, dat al sinds 2014 loopt bij het hof, al veel verder is gevorderd, besloot het hof om de zussen en de ex-vriendin zo snel mogelijk te verhoren als getuigen. Het gevolg is dat de drie vrouwen nu eerst in het openbaar worden gehoord in strafzaken waar Willem Holleeder formeel geen rol speelt. Overigens is Willem Holleeder zelf ook opgeroepen als getuige in het Passageproces. Zijn advocaat heeft inmiddels aangegeven dat hij zich in die zaak zal beroepen op zijn zwijgrecht.

4 Wat is de relatie tussen Holleeder en de hoofdverdachten in de Passagezaak?

Willem Holleeder onderhield tussen 2002 en 2005 een vriendschappelijke band met Dino S., een van de hoofdverdachten in de Passagezaak. Justitie ziet de twee mannen als opdrachtgevers van de moorden op Kees Houtman en Thomas van der Bijl. Het bewijs daarvoor wordt onder andere ontleend aan de verklaringen van twee kroongetuigen: Peter la S. en Fred R. Deze mannen waren zelf betrokken bij de moorden en hadden regelmatig contact met een andere hoofdverdachte in deze zaak: Jesse R. Deze Jesse R., telg uit een bekende onderwereldfamilie, vertelde aan de kroongetuigen dat de opdracht kwamen van Dino S. en Willem Holleeder. Dino S. ontkent dat hij betrokken was bij de moorden. Volgens hem was zijn vriendschap met Holleeder al bekoeld voordat de twee slachtoffers werden doodgeschoten. Holleeder heeft ook altijd ontkent dat hij bij liquidaties betrokken was.

5 Wat hebben de zussen en de ex van Holleeder hierover verklaard?

Astrid en Sonja Holleeder en Sandra Klepper verklaren voornamelijk over hetgeen Willem Holleeder aan hen vertelde. Astrid had in de loop der jaren een vertrouwensband met haar broer opgebouwd en hij vertelde over de moorden die hij liet plegen. De rol van de verdachten in de Passagezaak komt daarbij nauwelijks aan de orde. De vraag is nu wat zij precies weten over de relaties die hun broer had met andere verdachten. Daar zal het accent opliggen tijdens de verhoren. Voor enkele verdachten zou dat ook ontlastend kunnen zijn als blijkt dat de zussen vertellen dat zij nooit hebben gehoord dat hun broer contact had met de verdachten die betrokken zouden zijn bij liquidaties.