Visumvrij reizen van Turkije naar Rusland opgeschort

Banden Moskou en Ankara verslechteren sinds de Turkse aanval op een straaljager.

Lavrov (L) en Muallem tijdens de persconferentie na hun ontmoeting. Foto Sergei Chirikov / EPA

Moskou schort vanaf 1 januari het visumvrij reizen van Turkije naar Rusland op. Formeel is daartoe besloten om de “groeiende terreurdreiging vanuit Turkije” het hoofd te bieden, meldt staatspersbureau TASS na gesprekken tussen de Russische minister van Buitenlandse Zaken Lavrov en zijn Syrische ambtgenoot Walid Muallem. De opschorting komt op een moment dat de spanningen tussen Ankara en Moskou oplopen, nadat de Turken een Russisch gevechtsvliegtuig uit de lucht hadden geschoten.

“Er is een levendig verkeer van gewapende lieden vanuit Turkije in verschillende richtingen”, liet Lavrov weten aan TASS. Hij verwijt de Turkse regering een gebrek aan bereidheid om te zoeken naar een oplossing. Het lijkt er echter op dat de beslissing te maken heeft met het neerhalen van de Russische Su-24 - door president Poetin omschreven als een “dolksteek in de rug”.

Maatregelen

“Het neerhalen van een Russisch gevechtsvliegtuig door Turkije is een daad van agressie, die zal niet zonder reactie blijven”, zei premier Medvedev donderdag. Hij kondigde economische maatregelen aan, waaronder het opschorten van gezamenlijke projecten. Ook de mogelijkheid van sancties wordt onderzocht.

Twitter avatar MedvedevRussiaE Dmitry Medvedev Restrictions against Turkey may include financial and commercial transactions and bans on Turkish business in Russia

Eerder kondigde Rusland al aan zijn vliegtuigen die op enkele kilometers van de Turkse grens bombardementen uitvoeren in Syrië te laten bewaken door gevechtsvliegtuigen die eventueel kunnen optreden tegen de Turkse F16’s. Ook wordt een modern luchtafweersysteem geïnstalleerd dat boven Turkije kan ingrijpen en stoomt de kruiser Moskva richting Syrië. Het raketsysteem van het schip kan volgens de Russische minister van Defensie elk luchtdoel treffen.

“Het militaire spierballenvertoon gaat gepaard met de gebruikelijke strafmaatregelen”, schreven NRC-correspondenten Steven Derix en Marloes de Koning gisteren in NRC Handelsblad:

“De Russische landbouwinspectie kondigde aan dat er schadelijke bacteriën waren aangetroffen in Turks kippenvlees. De keuringsdienst van waren maakte bekend dat er problemen zijn met Turkse kinderkleding, meubels en wasmiddelen. Volgens mediaberichten beginnen Russische verkoopsites Turkse intussen producten spontaan te boycotten, en bieden reisorganisaties minder trips naar Turkije aan.”

Afgelopen jaar verbleven 4,5 miljoen Russen in Turkse hotels - een aantal dat toch al daalde door de crisis in Rusland. Eerder deze week riep Lavrov de Russen op niet meer in Turkije op vakantie te gaan, eveneens vanwege de terreurdreiging.

Diplomatieke oplossing

In de kwestie met de Su-24 heeft Rusland noch Turkije baat bij een structurele verstoring van de verstandhouding, schrijven De Koning en Derix. De landen delen grote militaire, strategische en economische belangen. Hoewel Poetin donderdag nog zei niet bereid te zijn tot gesprekken met de Turken zolang zij niet bereid zijn hun excuses aan te bieden, lijkt er achter de schermen gezocht te worden naar een manier om de crisis af te wenden:

“Vooral de Turkse regering slaat een verzoenende toon aan. President Erdogan zei woensdag dat het niet duidelijk was dat de Su-24 Russisch was – het Assad-regime beschikt over dezelfde toestellen. Gisteren noemde de Turkse premier Rusland “een vriend”. Achter de schermen lijkt ook Moskou bereid te praten. Volgens de regeringsgezinde krant Yeni Safak zullen Erdogan en Poetin maandag, tijdens de klimaattop in Parijs, elkaar persoonlijk spreken. Ook zou er gewerkt worden aan een ontmoeting van de Turkse en de Russische ministers van Buitenlandse Zaken. Die vindt waarschijnlijk op 3 of 4 december plaats.”