Stoere speech, maar steun voor Cameron nog niet zeker

Premier zit dit weekend in de wachtkamer. Volgende week stemt het Lagerhuis over luchtaanvallen op IS.

Premier David Cameron afgelopen maandag bij een bezoek aan de luchtmachtbasis RAF Northolt in het westen van Londen. Foto Justin Tallis/AP

Een lang weekend geeft de Britse premier het Lagerhuis om na te denken. Daarna moet een beslissing worden genomen: doen de Britten mee aan de luchtaanvallen op IS in Syrië?

Goedkeuring is niet verzekerd, zo bleek gisteren nadat David Cameron had uiteengezet waarom hij voorstander is van bombardementen. Volgens de premier zijn „de risico’s van niets doen” groter. Hij beriep zich op zelfverdediging: het Verenigd Koninkrijk zou tot „de voornaamste doelwitten” van IS behoren. Het voorbije jaar zijn er al zeven aanslagen verijdeld. In een verwijzing naar de door de Verenigde Staten geleide coalitie: „We moeten onze beveiliging niet uitbesteden aan anderen.”

Het was een van zijn belangrijkste verklaringen als premier. Twee jaar geleden verloor Cameron een stemming in het Lagerhuis over bombardementen op Syrië, die toen een reactie hadden moeten zijn op een vermeende gifgasaanval door de Syrische president Bashar al-Assad.

Nu wil de premier zich verzekeren van steun voordat militaire actie in stemming wordt gebracht. Zeker omdat de machtige Buitenlandcommissie van het Lagerhuis begin deze maand zei dat er „geen coherente internationale strategie was” om zowel IS te verslaan als een einde te maken aan de Syrische burgeroorlog. Ook wogen de voordelen – de VS zouden Britse deelname toejuichen – niet op tegen de nadelen.

Maar dat was voor Rusland besloot tot luchtaanvallen op Syrië. En voor ‘Parijs’.

De Conservatieve partij heeft een bescheiden meerderheid in het Lagerhuis – twaalf zetels – en circa vijftien Conservatieven zullen tegen bombardementen stemmen. Met steun van acht leden van de Noord-Ierse DUP alleen komt hij er daardoor niet. Ook staat de premier sterker in zijn besluit tot oorlogsvoering bij een ruime meerderheid.

Aan de reactie van Angus Robertson, voorman van de 54 Schotse nationalisten, te horen zal de SNP niet voor stemmen als Cameron niet nóg explicieter is over wat er na de luchtaanvallen gebeurt. „Welke grondtroepen nemen IS-gebied in? Hoe gaat het Verenigd Koninkrijk de stabiliteit in Syrië op de lange termijn garanderen?” Zulke vragen leven aan beide zijden van het Lagerhuis. De Conservatieve voorzitter van de Defensiecommissie vroeg zich af waar Cameron zijn „70.000 gematigde Syrische grondtroepen” vandaan haalde: „Dit is nieuws voor mij.”

De LibDems (8 Lagerhuisleden) klonken ook kritisch. In 2003 stemde deze partij als enige tegen een inval in Irak. En de toenmalige beslissing om deel te nemen is voor veel Lagerhuisleden van Labour ook een reden om nu te twijfelen. Toen bleek de juridische basis waarop de oorlog werd gevoerd wankel en het ‘bewijs’ – Saddam Hussein zou massavernietigingswapens hebben – niet aanwezig. En er zou toen geen plan zijn geweest voor wat er na de verwijdering van Hussein zou moeten gebeuren. Cameron probeerde dergelijke zorgen gisteren weg te nemen met een zevenpuntenplan en door herhaaldelijk te zeggen dat hij advies heeft ingewonnen op militair, diplomatiek en juridisch gebied.

Grootste vraag: heeft hij voldoende van de 231 Labour-parlementariërs overtuigd. Schaduwminister van Buitenlandse Zaken Hilary Benn knikte instemmend toen Cameron zei dat „het zogenoemde kalifaat van IS een oproep aan extremisten is”. Partijleider Jeremy Corbyn, overtuigd pacifist, houdt grote zorgen over „de spiraal van geweld” die bombardementen uitlokken, over burgerslachtoffers, over mission creep. Hij was in 2014 een van de weinige Lagerhuisleden die tegen bombardementen op IS in Irak waren. Onduidelijk is of Corbyn zijn collega’s naar geweten laat stemmen, of dat hij een collectieve beslissing eist van in elk geval het schaduwkabinet. Dan hangt het ervan af of Labour Cameron overtuigend genoeg vond om een scheuring in de eigen partij te riskeren.

Mocht de premier na het weekend onvoldoende steun denken te hebben, dan komt er geen stemming. Nogmaals een verloren Lagerhuisdebat over Syrië zou immers internationaal tot gezichtsverlies leiden.