Poetin belooft Frankrijk steun

Hollande kreeg toezeggingen over de strijd tegen IS. Of de ‘grote, enige’ coalitie er komt, moet blijken.

Hollande reisde naar Moskou af voor een ontmoeting met Poetin. Foto Yuri Kadobnov/EPA

De handdruk voor de camera’s was langer dan strikt noodzakelijk. En de nadruk waarmee de Franse president Hollande gisteravond zijn Russische ambtgenoot tutoyeerde, is in ieder geval in Frankrijk niet onopgemerkt gebleven.

Maar wat de Franse toenaderingspogingen tot Moskou concreet hebben opgeleverd, blijkt pas bij de volgende serie luchtaanvallen van Rusland in Syrië. Na een lange ontmoeting zei Hollande donderdag in het Kremlin dat de twee landen hun luchtaanvallen in Syrië zullen „intensiveren” en „coördineren” en dat inlichtingeninformatie zal worden uitgewisseld.

Het doelwit is „Daesh [IS] en de terroristische groepen, en die alleen”, zei Hollande twee keer na aanhoudende berichten dat de Russische bommen deels gericht zijn op door Frankrijk en de VS gesteunde gematigder oppositiegroepen tegen het bewind van de Syrische president Bashar al-Assad. „Onze gezamenlijke vijand is Daesh.”

Poetin leek daar mee in te stemmen. Volgens hem is afgesproken samen te werken „om aanvallen te voorkomen op gebieden en gewapende groeperingen die zelf bereid zijn met ons te strijden tegen het terrorisme”. Welke groepen hij en Hollande behalve IS bedoelden, zeiden ze niet.

De in de woorden van Poetin „zeer constructieve” en „aimabele” gesprekken waren volgens Hollande een „eerste stap” naar een gezamenlijke coalitie tegen „het terrorisme”. Maar ondanks de toezeggingen uit Moskou is de door hem na de aanslagen in Parijs bepleite „grote en enige coalitie” in de strijd tegen Islamitische Staat na een diplomatieke marathon van een week niet veel dichterbij gekomen.

De steunbetuigingen die hij ontving waren in de eerste plaats symbolisch. Met de Britse premier Cameron bezocht hij maandag concertzaal Bataclan, met de Duitse bondskanselier Merkel legde hij woensdag een bloem op de Place de la République en daartussenin hoorde hij Obama in het Witte Huis de woorden „Nous sommes tous Français” uitspreken.

Toezeggingen zijn nog beperkt

Het was vooral Obama die duidelijk maakte weinig te voelen voor het Franse streven de Russen bij de door de VS geleide coalitie van 65 landen te betrekken. Rusland zou „een constructievere rol” moeten spelen, zei hij naast Hollande. Want „Rusland is nu een coalitie van twee: Iran en Rusland, die Assad steunen.” Obama beloofde Hollande wel de aanvallen op IS op te voeren en de Fransen volledige toegang te geven tot informatie van Amerikaanse inlichtingendiensten.

De toezeggingen van Europese partners waren ook iets beperkter dan gehoopt. Cameron gaf weliswaar toegang tot een Britse luchtmachtbasis op Cyprus, maar uitbreiding van de luchtaanvallen naar Syrië ligt in het Lagerhuis lastig. Merkel wil niet actief bij de strijd tegen IS betrokken zijn, maar beloofde verkennings- en tankvliegtuigen en stuurt troepen naar Mali om Frankrijk daar te ontlasten.

Met muziek en een toespraak van president Hollande herdacht de Franse politiek met familie van de slachtoffers en gewonden vanmorgen de 130 doden van de terreuraanslagen op 13 november. Foto Francois Mori/AP

De Franse hoop was dus vooral gevestigd op Rusland. Hoewel de Frans-Russische betrekkingen na het afketsen van de levering van twee oorlogsschepen eerder dit jaar een deuk hadden opgelopen, lonkt Moskou nu weer openlijk naar Parijs. Russische militairen schreven direct na de aanslagen, getuige een in Frankrijk veelvuldig uitgezonden filmpje, ‘Voor Parijs’ op bommen die zij in Syrië lieten vallen.

Op geopolitiek niveau stemde Rusland vorige week in met een Franse resolutie in de VN-Veiligheidsraad die opriep IS met „alle mogelijke middelen” te bestrijden. Poetin zou zijn ambassadeur bij de VN zelf opdracht hebben gegeven de Fransen te steunen en de resolutie over Syrië te accepteren.

Vooral Frans rechts roept al langer om toenadering tot Moskou of zelfs tot Assad. Oud-president Sarkozy pleit voor het opheffen van Europese sancties die zijn ingesteld na de Russische bemoeienis in Oekraïne. Hollande wilde daar tot nu toe weinig van weten.

Maar de aanslagen hebben alles vloeibaar gemaakt. Premier Valls zei deze week dat Frankrijk zich zal inspannen voor het intrekken van de sancties, mits Poetin zich sterk maakte voor uitvoer van de met Oekraïne overeengekomen akkoorden van Minsk.