Kabinet trekt honderden miljoenen extra uit voor asiel

Het extra geld wordt gedeeltelijk gehaald uit het budget voor ontwikkelingssamenwerking.

Foto Lex van Lieshout / ANP

Het kabinet trekt nog dit jaar 350 miljoen euro extra uit voor de opvang van asielzoekers. Volgend jaar komt daar nog eens 400 miljoen euro bij. Dat heeft minister van Financiën Jeroen Dijsselbloem vanmiddag na de ministerraad gezegd. De investeringen zijn nodig vanwege de verwachte komst van 58.000 asielzoekers dit jaar en volgend jaar.

Dijsselbloem liep met zijn uitspraken vooruit op de Najaarsnota die vanmiddag naar de Tweede Kamer is gestuurd. De Najaarsnota is voor de regering de laatste reguliere gelegenheid om de begroting van het lopende jaar te wijzigen. Het extra geld voor asielzoekers wordt gedeeltelijk gehaald uit het budget voor ontwikkelingssamenwerking, dat hoger uitvalt doordat het gekoppeld is aan de economische groei. Ook een aantal andere ministeries dragen bij aan de extra kosten.

De afspraken die het kabinet met provincies en gemeenten over de opvang heeft gemaakt gaan ook extra geld kosten, namelijk 187 miljoen euro. De financiële dekking daarvoor gaat Dijsselbloem in het voorjaar vinden. Vanochtend sprak het kabinet met de lagere overheden af dat voor 14.000 asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen, extra semipermanente woningen gebouwd.

Mede door de grote instroom van asielzoekers komt het begrotingstekort dit jaar iets hoger uit dan eerder verwacht. Het tekort loopt, mede ook als gevolg van de lagere aardgasbaten, op tot 2,3 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Eerder ging minister Jeroen Dijsselbloem (Financiën, PvdA) uit van 2,2 procent.

Extra maatregelen rond integratie en IND

Het kabinet maakte vanmiddag na de ministerraad nog een aantal aanvullende maatregelen rond de asielinstroom bekend. Mensen met een verblijfsvergunning moeten straks, om hun integratie te bevorderen, een ‘participatieverklaringstraject’ doorlopen. Nieuwkomers worden daarin gewezen op hun rechten en plichten en de fundamentele waarden van de Nederlandse samenleving. Ze kunnen via dat traject, dat de gemeenten moeten organiseren, ook kennismaken met potentiële werkgevers, welzijnsorganisaties en verenigingen.

Ondertussen neemt de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) maatregelen om de wachttijden voor een verblijfsvergunning te verkorten. De IND wil “evident kansarme” asielverzoeken sneller kunnen afwijzen met hulp van een ‘sporenbeleid’. Als na identificatie en registratie blijkt dat een asielzoeker weinig kans maakt op een verblijfsvergunning, wordt die aanvraag versneld afgedaan.

Ook wordt het voor asielzoekers die wel mogen blijven lastiger om hun gezin te laten nareizen. Zo moeten mensen meer bewijs leveren dat het om familieleden gaat. De termijn waarbinnen de IND moet beslissen over de gezinshereniging van mensen die hier wel mogen blijven, wordt verlengd naar negen maanden. Dat is nu drie maanden.

Ongekend hoge asielinstroom

Nederland heeft dit jaar als gevolg van de vluchtelingencrisis te maken met een ongekend hoge instroom van asielzoekers. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) maakte afgelopen week bekend dat de instroom eind vorige maand al hoger was dan in 2013 en 2014 bij elkaar. In totaal werden tot eind oktober bijna 47.000 asielaanvragen geregisteerd, tegen bijna 17.000 twee jaar geleden en bijna 30.000 afgelopen jaar.