Is de favoriete hobby van Amerikanen illegaal?

Fantasy sports zijn populair in de VS: met een fictief sportteam strijden tegen je vrienden. Grote bedrijven verdienen er wekelijks miljoenen aan. Maar is het nou een behendigheidsspel of gewoon gokken?

Foto iStock

Het is zo Amerikaans als Thanksgiving en een peanut butter and jelly sandwich: zogeheten fantasy sports. Het samenstellen van een fictief sportteam en daarmee strijden tegen je vrienden, collega’s of familie, is onderdeel van de cultuur. Maar wat ooit begon als gezelschapsspel, is overgenomen door bedrijven. Twee giganten in de wereld van de online fantasy sports zijn DraftKings en FanDuel. Beide zijn unicorns: startups met een waarde van meer dan een miljard dollar.

Probleempje voor de websites is dat ze juridische procedures uitvechten in meerdere Amerikaanse staten. In Nevada, gokstaat nummer één, zijn ze al verboden. Binnenkort beslist de rechter of ze in New York actief mogen blijven. Want is het nou gokken of een spel waar je goed in kan zijn?

Hoe populair zijn fantasy sports?

Volgens de Fantasy Sports Trade Association zijn er in de Verenigde Staten en Canada 56,8 miljoen mensen die aan fantasy sports doen. In 1988 waren dat er nog 500.000.

Er zijn verschillende varianten van fantasy sports. De traditionele duurt een heel sportseizoen lang. Aan het begin van een seizoen kies je een aantal spelers, bijvoorbeeld bij American Football, uit alle mogelijke professionele teams. Elke speler heeft een vastgestelde waarde en je hebt een maximaal ‘budget’. Hoe jouw fantasieteam presteert is afhankelijk van hoe spelers het in het echt doen.

De nieuwste variant, die DraftKings en FanDuel aanbieden, is ‘daily fantasy sports’. Je kiest op dezelfde manier een team, maar een competitie duurt slechts een dag, of een week. Het is dus veel sneller bekend wie wint en dus verdient.

In 2012 gaf de gemiddelde speler nog vijf dollar uit aan daily fantasy sports en 60 dollar aan de traditionele variant. In 2015 is dat respectievelijk 257 dollar (242 euro) en 162 dollar (153 euro).

Wat zijn DraftKings en FanDuel voor bedrijven?

Zowat elke Amerikaan kent de sites inmiddels: iedere 90 seconden is er ergens op een nationale zender wel een commercial van hen te zien.

In het derde kwartaal van dit jaar gaven de bedrijven aan tv-reclame al 134 miljoen dollar uit. Het geld van de fantasy sports-aanbieders is daarmee goed voor 59,1 procent van de groei in de tv-reclamewereld, schrijft Re/Code.

Er is zenders dus veel aan gelegen dat de websites niet verboden worden.

Beide sites maken per week zo’n drie miljoen dollar winst, volgens Legal Sports Report. Enorme sportbedrijven, zoals professionele competitieorganisatoren en sportzenders, steken geld in de sites. Maar ook investeerders als Google Capital. DraftKings haalde dit jaar al 300 miljoen dollar op, FanDuel 275 miljoen.

Waarom is er nu discussie?

Zelf beweren de sites dat ze behendigheidsspelen aanbieden. Op de site van DraftKings staat:

“Daily fantasy sports is a skill-based game and is not considered gambling in the jurisdictions where we operate.”

Hun redenering is dat je op basis van statistieken betere of slechtere beslissingen in het samenstellen van je team kan maken. Net zoals je bij poker op basis van statistiek kan beredeneren of je een slechte of goede hand hebt.

Maar, evenals bij poker, vinden sommigen dat dat niet betekent dat het geen kansspelen zijn. Bij poker berust de kans op goede kaarten op toeval, bij daily fantasy sports moet je maar geluk hebben dat jouw zorgvuldig uitgekozen quarterback geen gekneusde schouder oploopt.

In de seizoenslange variant is de geluksfactor een stuk kleiner. En de sites die deze variant aanbieden, verdienen meestal aan advertenties en administratiekosten: ze faciliteren wedstrijden van vrienden of collega’s om de eer.

Het verdienmodel van FanDuel en DraftKings is anders én illegaal, vindt openbaar aanklager Eric Schneiderman van de staat New York. Hij schrijft op NY Daily News:

“FanDuel and DraftKings take a cut of every bet. That is what bookies do, and it is illegal in New York.”

De reden dat de sites niet willen dat ze als goksites worden aangemerkt is dat ze dan in sommige staten strenger gereguleerd worden en in andere zelfs verboden.

Hoe zit het in Europa?

Hier is geen traditie van seizoenslange fantasy sports, waar de dagelijkse variant van afgeleid is. En de sporten die de Amerikaanse sites aanbieden zijn niet populair.

Sinds dit jaar biedt Mondogoal, dat officieel gevestigd is op het Britse eiland Man, wel de mogelijkheid van fantasy voetbal. Dit platform heeft al grote clubs als Chelsea en FC Barcelona aan zich weten te binden.

De kans dat de sites zich naar Nederland mogen uitbreiden, ook als ze als goksites zouden worden aangemerkt, is afgelopen week toegenomen. Online wedden op sport is hier nog verboden, maar regeringspartijen VVD en PvdA hebben een wetsvoorstel ingediend om het toe te staan. Zij het onder strenge controle.

Tot nu toe wagen de meesten van ons zich slechts eens in de twee jaar bij grote voetbaltoernooien aan een pooltje. Als Nederland zich plaatst tenminste.