Burgers die schreeuwen worden gehoord

Er komt geen azc in Steenbergen na protesten van burgers. Zijn politici gezwicht?

Betogers protesteren tegen een azc in Steenbergen, eerder deze maand.Foto Robert Vos/ANP

Loont protesteren tegen asielzoekers? Deze week verwierp de gemeenteraad in het West-Brabantse Steenbergen een voorstel van burgemeester en wethouders om tweehonderd tot driehonderd asielzoekers op verschillende locaties en voor maximaal twee jaar op te vangen. Er komt geen asielcentrum in Steenbergen.

Het voorstel van het college was al uiterst voorzichtig geformuleerd, nadat aanwezigen op een eerdere inspraakavond luidkeels duidelijk hadden gemaakt dat zij onder geen beding een groot asielzoekerscentrum van bijvoorbeeld zeshonderd man in hun gemeente wensten. Op deze avond kon iedereen die het opnam voor zielige vluchtelingen beter „oprotten”. Er werd gescandeerd dat Steenbergen moest blijven zoals het nu is. „Vol is vol”, riepen de bezoekers bij bosjes tegelijk, een uitspraak waarvoor de Nederlandse politicus Hans Janmaat ooit door een rechter werd veroordeeld.

Hebben de protesten geloond?

De politiek luistert naar wie zijn stem verheft, al of niet dreigend. Gemeenten deinzen terug voor plannen om asielzoekers te huisvesten. Locaties worden onder druk van boze burgers in sporthallen en protesten op Facebook weer van de voorkeurslijstjes geschrapt.

De vraag is of de lokale politici eindelijk hebben begrepen hoe ze de kloof met de kiezer kunnen dichten en voortaan goed naar hun burgers luisteren, of dat burgemeesters, wethouders en raadsleden gewoon slappe knieën hebben en bang zijn voor intimiderend gedrag dat onder het mom van ‘inspraak’ ten toon wordt gespreid.

In Steenbergen wilden de politici naar eigen zeggen niet wijken voor onverlaten die eieren hadden gegooid naar mensen die vóór opvang van asielzoekers demonstreerden, en voor lui die tijdens een raadsvergadering ruiten van een buitenlands gezin hadden ingegooid. Maar toch. Sommige raadsleden leek het beter asielzoekers niet bloot te stellen aan mogelijke agressie van de autochtone bevolking. En afwijzen van asielzoekers is ook goed, opperden andere raadsleden, om te voorkomen dat burgers nog meer vertrouwen in de politiek verliezen. Want in Steenbergen is dat vertrouwen zeer klein.

Terugdeinzen

Realpolitik.” Zo noemde raadslid Hanneke Somers in Steenbergen haar eigen houding. Haar fractie, van D66, besloot tegen het voorstel voor opvang van asielzoekers te stemmen wegens gebrek aan „draagvlak” onder de inwoners. „Hoezeer wij het ook anders zouden willen zien, in Steenbergen lijkt op dit moment geen plaats voor een azc”, zei ze twee weken geleden al.

„De weerstand is groot. We kunnen en mogen de mening van onze inwoners niet negeren.”

Deze week bleken vrijwel alle raadsleden er min of meer hetzelfde over te denken. Ze betuigden uiteindelijk hun steun aan een voorstel van de lokale VVD om huisvesting te bieden aan maximaal honderd asielzoekers die al een verblijfsvergunning hebben en in het asielzoekerscentrum wachten op een woning. Deze honderd mogen maximaal een half jaar in Steenbergen blijven. Ze worden op verschillende plaatsen ondergebracht. En het moeten gezinnen zijn.

„Beter iets dan niets”, motiveerde de PvdA haar steun aan het VVD-plan. Het CDA: „Voor dit voorstel is draagvlak.” En o ja, er moeten in Steenbergen ook zo snel mogelijk honderd sociale huurwoningen bijkomen, opdat statushouders geen autochtone huizenzoekers van de woningmarkt verdringen. Raadsleden in Steenbergen zijn van mening „dat er vanuit de regering te weinig steun en richting gegeven wordt aan het gehele proces van de vluchtelingenopvang”, en dat de regering „ook haar regiefunctie niet goed vervult”.

Je vraagt je af wat het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) ervan vindt. Een woordvoerder:

„Emotie is er altijd. We maken van alles mee. Weerstand bij plannen maar ook spandoeken als een azc verdwijnt.”

Wel verschilt de manier van debatteren per gemeente. In de ene wordt pas gepraat over asielzoekers als er een gebouw leegstaat dat geschikt kan zijn voor opvang. In andere gemeenten, zoals Steenbergen, is van een gedetailleerd plan nog geen sprake en vliegt de discussie alle kanten op. De COA-woordvoerder: „Wij spreken daar geen oordeel over uit. Wat wij willen benadrukken is dit: dat wij afhankelijk zijn van bestuurlijk draagvlak. Zonder draagvlak kun je geen azc draaien.” De organisatie is blij met alle opvang die voorkomt dat asielzoekers buiten moeten slapen. Oók met honderd plaatsen in Steenbergen.