Vuile kolen en een schone wet

Het komt niet zo vaak voor dat een regeringspartij en een oppositiefractie gezamenlijk een initiatiefwet aankondigen en het is al helemaal uitzonderlijk dat twee fractie- annex partijleiders hun naam eraan verbinden. Samsom (PvdA) en Klaver (GroenLinks) presteerden dat toen ze deze week hun voorstel bekendmaakten om tot een klimaatwet te komen. Een wet die te zijner tijd regering en parlement bindt aan het realiseren van klimaatdoelen; denk primair aan de vermindering in Nederland van de uitstoot van broeikasgassen.

Ongeacht de inhoud – toe te juichen is zo’n parlementair initiatief wel. Zeker nu recent een rechter het kabinet gebood, in een vonnis waar de actiegroep Urgenda om had gevraagd, om maatregelen te nemen tegen de emissie van CO2 en andere gassen. De wetgevende macht hoort hierbij het initiatief te hebben en niet de rechtsprekende. Terecht overigens kreeg Samsom in de Tweede Kamer enige sneren te verwerken van ChristenUnie en Partij voor de Dieren. Moties van deze partijen waarin de klimaatwet voorkwam, werden eerder door de PvdA niet gesteund.

Politiek is de combinatie PvdA/GroenLinks pikant, omdat de ene partij bewindslieden levert aan een kabinet waartegen de andere partij ageert. Maar een feit is ook dat deze partijen programmatisch meer met elkaar verwant zijn dan de PvdA met haar coalitiepartner VVD. Die regeringscombinatie werd om pragmatische redenen gevormd. Premier Rutte (VVD) zag het goed: deze klimaatwet, waarvoor het voorstel voorlopig nog niet bij de Tweede Kamer is ingediend, is meer iets voor de volgende kabinetsformatie.

Een onderdeel van dit plan dat binnen de coalitie controversieel is, is de voorgestelde sluiting van alle kolencentrales in Nederland. Dus ook van de centrales die nog maar net in gebruik zijn genomen. Daarover zijn direct twee opmerkingen te maken. Sluiting van kolencentrales, die in hoge mate bijdragen aan het broeikaseffect, is beter voor het milieu. Én er is in dat geval onmiskenbaar sprake van kapitaalvernietiging: het is zonde van het geld.

Dat laatste is alleen te rechtvaardigen als het buiten werking stellen van de centrales voldoet aan de randvoorwaarde dat milieu en klimaat er ook echt baat bij hebben. En dus dat vervolgens niet in de energiebehoefte wordt voorzien door de invoer van elektriciteit dat bijvoorbeeld Duitse bruinkool als grondstof had. Het klimaat gaat er pas echt op vooruit als alle 280 kolencentrales in Europa dichtgaan. En dat kan pas als er voldoende wordt voorzien in dringend gewenste alternatieven die voor de productie van duurzame energie zorgen. Daarvoor te zorgen is de belangrijkste taak voor overheden. Een klimaatwet kan daarbij behulpzaam zijn.