Mooi, 200 laadstations langs de weg. Maar is er een markt voor?

De automobilist van de toekomst stuurt zijn elektrische wagen niet naar de schelp van Shell, maar richting een van de gele bogen van Fastned. Tenminste, dat is het verkooppraatje. Waarom geloven beleggers niet in het snellaadbedrijf?

Fastned / Roos Korthals Alte

Beleggers staan nog niet te springen om het aandeel ‘Shell van de toekomst’. Het in 2012 opgerichte Fastned bouwt in moordend tempo snellaadstations voor elektrische auto’s langs de Nederlandse snelwegen: eind dit jaar wordt het vijftigste station opgeleverd. Het bedrijf heeft nog eens 150 vergunningen op zak voor vergelijkbare stations. Net zoals de gele schelp van Shell de Nederlandse snelweg domineert, stuurt de autorijder van de toekomst zijn elektrische wagen richting een van de gele bogen van Fastned - hoopt het bedrijfHet probleem is dat beleggers dat verhaal nog niet oppikken. 

Fastned (omzet in het derde kwartaal: 22.500 euro) legde begin deze maand de uitgifte van certificaten van aandelen op mkb-beurs NPEX stil. Drie miljoen euro haalde het op deze manier op, terwijl het investeringsdoel bij de beursgang in juli 40 miljoen euro was.  “We hadden natuurlijk op veel meer gehoopt, maar hoe hard het zou gaan was moeilijk te voorspellen”, zegt mede-oprichter Michiel Langezaal. In totaal heeft het bedrijf 16,5 miljoen aan financiering ontvangen. De familie van oud-premier Ruud Lubbers, de vader van Fastned-oprichter Bart Lubbers, is vooralsnog veruit de belangrijkste financier achter het bedrijf, onderzocht RTL Nieuws eerder dit jaar.

Stopzetten van de handel was volgens Langezaal nodig om professionele investeerders aan te trekken. Omdat de aandelen niet ‘uitverkocht’ raakten op de NPEX kon de koers op de secundaire markt niet stijgen. “Niet wenselijk voor de belegger”, aldus Langezaal.

Waarom zouden de beleggers wegblijven? Het bedrijf lijkt vooral overgeleverd aan twee marktontwikkelingen waar het zelf niet veel vat op heeft:

1. Elektrisch moet mainstream worden

Fastned draait verlies (2,3 miljoen euro in 2014 exclusief kosten voor het bouwen van de stations) en wordt alleen winstgevend als het aantal elektrische auto’s op de weg flink toeneemt.

Er rijden momenteel in Nederland 5.000 auto’s rond die bij Fastned kunnen laden (het bedrijf richt zich uitsluitend op volledig elektrische auto’s) en daarvan komen er maandelijks zo’n 250 bij. Fastned verwacht bij een marktomvang van 20.000 elektrische auto’s al de eerste winstgevende stations te kunnen uitbaten. Langezaal:

“De stations draaien bij 15 laadbeurten al break-even. Nu al krijgen drukke stations 4 tot 5 bezoeken per dag.”

Maar voordat alle 200 geplande snellaadstations in de buurt van dat punt komen, is er een aanzienlijk grotere markt nodig. Op basis van de hoeveelheid door Fastned geleverde Kwh in september (14.000) en een minimale laadbeurt van 8 kwh (goed voor 50 kilometer in een Nissan Leaf), berekende NRC Q hoe vaak er gemiddeld wordt ‘getankt’ bij elk van de huidige 39 stations: hooguit anderhalf keer per dag. Fastned heeft nog een lange weg te gaan.

Maar Langezaal denkt dat de markt zich snel gaat ontwikkelen. Binnen twee jaar verwacht hij niets minder dan een ‘Autowende’, de definitieve doorbraak van de elektrische auto. “Vanaf januari wordt het nog voordeliger om elektrisch te rijden, omdat de zuinigste auto’s minder autobelasting gaan betalen. Bovendien komt binnenkort de nieuwe generatie elektrische auto’s op de markt, die qua prijs en actieradius nog aantrekkelijker zijn voor consumenten.”

2. Concurrentie van andere laadpalen

Verreweg de meeste eigenaren van elektrische auto’s gebruiken nog ‘langzame’ laadpaden, die er soms wel acht uur over doen om en accu volledig op te laden. Dat is niet alleen goedkoper dan laden op een snellaadstation, ook moet je bij zo’n snellaadstation langs de snelweg zeker twintig tot dertig minuten wachten op een volle accu. Dat is best veel tijd als je ‘s avonds na je werk onderweg bent naar huis. Thuisladers hebben dat probleem niet, omdat ze hun auto’s ‘s nachts opladen. Snelladen lijkt dus nog vooral interessant voor mensen die grote afstanden afleggen of in noodgevallen als de accu onderweg leeg dreigt te raken.

Wat ook niet bijdraagt aan de overstap naar snelladen is dat de gemeente Amsterdam, waar verreweg de meeste elektrische auto’s rijden, eigenaren van elektrische auto’s een gratis (langzame) laadpaal aanbiedt. Oneerlijke concurrentie, vindt Langezaal.

“Verdeel die subsidie liever gelijkwaardig tussen overheid en het bedrijfsleven. Nu moeten bedrijven concurreren met gesubsidieerde overheidsinstellingen.”

Het bedrijf krijgt langzamerhand ook concurrentie van andere aanbieders van snellaadpalen, al heeft het met zijn 200 vergunningen wel een enorme voorsprong. Bijna alle Schipholtaxi’s zijn inmiddels elektrisch, maar deze grootverbruikers rijden de Fastnedstations voorbij omdat ze op een eigen terrein snelladers hebben ingericht. Ook heeft een aantal bezinepomphouders inmiddels toestemming gekregen om snellaadpalen te installeren. Besluiten ze daar gebruik van te maken, dan krijgt de elektrische automobilist straks meer keuze op de snelweg: gooi ik mijn accu vol bij BP of tien meter verderop bij Fastned?