Ik wil niet dat Thekla Reuten het personage overschaduwt

(40) was jarenlang vooral in buitenlandse films te zien. Nu speelt ze in een Nederlandse serie de tegendraadse lerares Tessa. „Ik herken het kinderlijk oprechte in Tessa.”

Thekla Reuten. Foto Merlijn Doomernik

In het allereerste shot zie je de laarzen van lerares Tessa. Stoere, geile laarzen. Gemaakt om de hoofden van passerende mannen om te laten draaien. Maar ook om op gevoelige tenen te gaan staan, of tegen schenen te trappen.

In de Nederlandse tv-serie Tessa, die vanavond begint op NPO 1, speelt Thekla Reuten een tegendraadse lerares die rookt, drinkt, choqueert, iedereen de waarheid zegt en neukt met de directeur in zijn kantoortje. De leerlingen lopen met haar weg, maar ze botst doorlopend met de volwassenen. Vooral omdat ze zelf sinds de middelbare school niet echt verder is gekomen. Ze is veertig, ze heeft drie bijna-volwassen kinderen, maar gedraagt zich als een opstandige veertienjarige.

Haar credo: ze wil de scholieren beschermen tegen hun ouders.

De BNN-serie werd grotendeels opgenomen op de Christelijke Scholengemeenschap Buitenveldert, Amsterdam-Zuid; een ijzer-en-glasgebouw uit de wederopbouw dat mooi ligt aan een vijver met een park. We komen op bezoek op een van de laatste opnamedagen, in de herfstvakantie.

De scholieren op het plein moeten met elkaar praten en langslopen, maar mogen geen geluid maken. Dat doen ze heel braaf. Maar de productievrouwen zijn streng: die fiets moet nóg stiller. Het ziet er vreemd uit, dit stille schoolpleinballet.

Ouders in scheiding

Thekla Reuten komt met vlammend rood haar en die gehakte laarzen – tok, tok, tok – het schoolplein opgelopen als Tessa. Op de rand van een plantenbak zit een meisje te sippen omdat haar ouders in scheiding liggen. Tessa gaat wijdbeens naast haar zitten, sigaret in haar vingers – voor de leerlingen is het streng verboden te roken. Ze troost het meisje en nodigt haar uit voor pannenkoeken bij haar thuis. Een lieve juf.

Maar wat het meisje niet weet, is dat Tessa het met haar vader doet. En dat haar begripvolle lerares dus de aanleiding is van de scheiding van haar ouders.

Reuten verdedigt na afloop in de kantine het gedrag van haar personage: „Ja, maar de eerste keer dat ze met die man neukt, weet ze nog niet dat hij de vader van een leerlinge is.”

Een paar dagen later, op de persdag voor de serie, vertelt Reuten over haar rol. „Tessa is onijdel, aards, onafhankelijk. En ze heeft iets kinderlijk oprechts. Ik herken dat wel. Ik zeg ook wel direct de waarheid, omdat ik daarin geloof, maar ik ben iets tactischer.”

Maar ja, Tessa maakt wel de hele tijd brokken. In de liefde, bijvoorbeeld. „Ze wil alleen seks zonder verdere verplichtingen. Haar seksualiteit zit op het niveau van een clichéman met bindingsangst.” En ook in haar gezin rommelt het. Tessa’s leven begint te wankelen omdat haar kinderen op eigen benen gaan staan. Tessa kan ze niet loslaten. Reuten: „Ze gaat als gelijke met haar kinderen om. Je moet niet vallen voor de verleiding om vrienden met je kinderen te willen zijn. Je kan niet tegelijk vriend én ouder zijn.”

Deze Nederlandse versie is gebaseerd op de Deense serie Rita. De Nederlandse bewerkers vonden het Deense origineel hier en daar te flauw. Zo sneuvelde een scène waarin de puberzoon van Rita in de bus een halve brie opeet (hij zit in de kast en hij wil de smaak van sperma leren kennen) en zijn eigen mouw vol kotst. De brie zit nog wel in Tessa, maar het braken is eruit. Een ander voorbeeld: tijdens een poëzieles epateert Rita haar leerlingen door te stellen: „Dit gedicht gaat over fuck buddies.” In de Nederlandse versie is dat nu: „Dit gedicht gaat over stiekeme seks.” Volgens Reuten is dat echter geen zelfcensuur: „We hadden het graag laten staan, maar wij gebruiken ‘Nu moet ik gaan, de bloemen sterven’ van Neeltje Maria Min, en dat gedicht gaat niet over fuck buddies.”

In de Deense serie is de lerares een rijpere vrouw. Reuten ziet er zo fris uit. Niet echt een veertiger op de rand van de houdbaarheidsdatum. Reuten: „Ik ben ook veertig, maar ik zie er inderdaad jonger uit. Om mijn ware leeftijd te tonen, heb ik bewust geen make-up op. Alleen een potje groen, om het rood uit mijn neus te halen. Make-up past ook niet bij Tessa. Ze wordt wakker, trekt een T-shirt van haar zoon uit de wasmand en gaat de deur uit.”

Estelle Gullit

Reuten wil alleen over de serie praten, ze houdt haar privéleven uit de publiciteit. „Ik wil geen bekende Nederlander zijn. Ik hoef niet buiten mijn rollen om een personality te worden op tv. Dat vind ik niet fijn.” Wat betreft die nadruk op haar werk, in plaats van op haar persoonlijkheid, spiegelt zij zich aan actrices als Meryl Streep, of Frances McDormand (uit Fargo en andere films van de gebroeders Coen). Reuten: „Het is toch niet zo gek dat ik over mijn werk wil praten? Ik hou mijn privéleven er liever buiten, omdat het niets bijdraagt aan hoe je mijn spel beschouwt. Ik wil dat kijkers onbevangen naar mijn rol kunnen kijken. Ik wil niet dat Thekla Reuten het personage overschaduwt. Verder heb ik er dagelijks baat bij: ik word niet herkend op straat.”

Reuten heeft een internationale carrière die haar naar de VS, Duitsland en Italië voerde. Maar na jaren afwezigheid in de Nederlandse bioscoop duikt ze de laatste tijd weer veel op in Nederlandse series en films. Hoe komt ze in deze serie terecht? „Ik had net auditie gedaan voor de Amerikaanse remake van Rita. Maar die rol ging naar Anna Gunn – de echtgenote van Walter White in Breaking Bad.” De Amerikaanse serie is nooit verder gekomen dan de pilotaflevering. „Bij een remake kan veel verloren gaan. Dat zie je ook bij de Amerikaanse remakes van Penoza en Overspel. Maar je moet zo’n serie toch naar je hand zetten. Anders probeer je iets na te doen, en dat is niet goed.”

Reuten is dit jaar ook te zien in de tv-serie Overspel, in de thriller De reünie (met Daan Schuurmans) en in de misdaadkomedie Schone handen (met Jeroen van Koningsbrugge). Waarom werkt Reuten nu weer vaker hier? Is het omdat ze sinds kort een gezin heeft? „Nee, dat viel min of meer toevallig samen. In het buitenland kom je minder snel aan een gevarieerd palet toe. Je bent al snel ‘die Hollandse’ of ‘die Duitse’. Hier kan ik in korte tijd zeer uiteenlopende rollen spelen. Zoals de echtgenote van een drugsdealer in Schone handen. Voor die rol moest ik plat Amsterdams praten. Ik heb haar uiterlijk gemodelleerd naar Estelle Gullit, vermengd met Jessica Simpson.”

Iets leeftijdsloos

Hoe verklaart Reuten haar internationale succes? „Ik weet het niet. Ik hoor wel eens dat ik iets leeftijdsloos en nationaliteitloos heb, waardoor ik breed inzetbaar ben.” In Hollywood rondhangen hoeft ze niet om erbij te blijven horen. „Het is een internationale scene geworden, de regisseurs zitten daar ook niet meer. De enige reden om naar LA te gaan is om je agent te zien.” Audities doet ze gewoon vanaf hier, door het insturen van een filmpje met een opgegeven scène. „Gewoon met je smartphone. Lampje erop, klaar. Niet altijd eenvoudig, hoor. Dan staat er in de aanwijzingen: ‘sexy, beautiful looking’. Doet het maar eens in je huiskamer. Bovendien: je mist de regisseur die zegt: heel leuk, maar doet eens zó.”