Havenwerkers vrezen voor hun baan op de Maasvlakte

Acties in de Rotterdamse haven lijken aanstaande. FNV wil baangaranties voor havenwerkers die door automatisering boventallig dreigen te worden.

Het broeit op de Maasvlakte. Vakbond FNV Havens maakt zich op voor acties bij de containerterminals. Afgelopen maandag stemden de havenwerkers in met een mandaat voor acties, komende maandag besluit het actiecomité wat er gaat gebeuren. Waarschijnlijk wordt er zes dagen gestaakt, drie dagen in december en drie in januari; de data worden nog niet genoemd, FNV-bestuurder Niek Stam zegt dat dat „natuurlijk een verrassing moet zijn, anders gaan de schepen uitwijken.”

Inzet is een baangarantie tot en met 2024 voor alle havenwerkers die op 1 januari van dit jaar een vaste baan hadden bij een van de terminals. De werkgevers en het Havenbedrijf Rotterdam noemen die eis „niet van deze tijd” en vinden dat ze de bonden met allerlei maatregelen genoeg tegemoetkomen. Maandenlang onderhandelen heeft niets opgeleverd.

De bonden vrezen dat er vanaf 2017 banen verdwijnen. Dat lijkt ver weg, maar de strijd over die banen speelt nu. Twee ontwikkelingen bedreigen de werkgelegenheid van de bijna 3.600 werknemers in de containersector. De overslag van containers uit grote zeeschepen is afhankelijk van mondiale economische ontwikkelingen. Die zijn niet heel florissant. In de eerste negen maanden van dit jaar steeg de containeroverslag in Rotterdam met slechts 1 procent. Het Havenbedrijf noemt minder Chinese export, stagnatie in Brazilië en minder doorvoer naar Rusland als oorzaken.

Onbemande voertuigen

Daarnaast is er de automatisering. APMT en RWG openden dit jaar allebei een nieuwe terminal op de Tweede Maasvlakte. De kranen worden bestuurd vanuit een centrale controlekamer, onbemande voertuigen verplaatsen de containers van kranen naar vrachtwagens en trein. Het oude havenwerk verdwijnt.

Voorlopig is het nog rustig bij de nieuwe terminals. Ze draaien langzaam warm en zijn naar verwachting pas vanaf 2017 in vol bedrijf. Dan gaan veel containers van de Eerste naar de Tweede Maasvlakte en komen banen op de Eerste Maasvlakte in gevaar.

De schattingen lopen uiteen van 200 tot 800 boventallige banen, afhankelijk van de economische ontwikkeling.

De oplossing is eenvoudig, vindt Stam, bestuurder van FNV Havens. „Met een uitbreiding van de Senioren Haven Fit Regeling kun je het probleem ondervangen. Oudere werknemers kunnen daardoor minder gaan werken, met behoud van hun pensioenopbouw. Als je dat mogelijk maakt voor ruim 600 mensen tussen hun 60ste en 65ste kun je banen behouden.”

De kosten raamt Stam op 53 miljoen euro tot 2024. „Dat moet je afzetten tegen de negen miljoen euro die het Havenbedrijf jaarlijks als korting uitdeelt aan rederijen om naar Rotterdam te komen, en tegen de 200 miljoen euro nettowinst die het Havenbedrijf de afgelopen jaren maakte.”

Volgens Stam verschuilen de werkgevers in de containersector zich achter het Havenbedrijf, dat zichzelf in het conflict over containerbanen beschouwt als bemiddelaar tussen bonden en bedrijven.

Het Havenbedrijf heeft gekozen voor de Tweede Maasvlakte en moet de gevolgen dragen, vindt Stam. „Als ze denken dat de overslag groeit en er geen overcapaciteit komt, komt het allemaal goed en kunnen ze gerust garant staan voor de banen. Of ze denken dat het wel een probleem wordt, en dan kost het hun geld.”