Code Rood, ook in Nederland

Illustratie Hajo

Een thriller, die Brusselse lockdown. Ondanks de stilte op sociale media, waartoe de politie verzocht, behielden de Belgen gelukkig hun humor. Kattenfoto’s domineerden de timelines. Maar het lachen zal ze snel vergaan, de stad is nog steeds niet de oude.

En dat vanwege één man, Salah Abdeslam. Maar ook als hij gepakt wordt, haastte minister Jambon te zeggen, dan nog is de dreiging niet geweken. Allicht. Brussel is al vijftien jaar een terroristische broedplaats. Des te opvallender is het drastische handelen nu.

De angst zit er goed in. Na de aanslagen in New York, Madrid, Londen en Parijs ging het leven gewoon door. Maar het openbare leven in het hart van Europa raakt ontregeld zonder dat er een schot is gelost. Uit angst om verweten te worden niet genoeg te hebben gedaan, kiest de Belgische overheid voor een koers die maar één winnaar overlaat: IS. Is dit de prijs die we voor onze ‘veiligheid’ willen betalen?

Hier niet de dooddoener life goes on. Ik zie terreur niet als een hedendaags fenomeen dat wij maar moeten accepteren. De Belgische overheid is jarenlang in gebreke gebleven. Ze bezuinigde op inlichtingendiensten, liet Molenbeek verharden en het populisme hoogtij vieren.

En de EU? Die zag werkloos toe hoe in Irak en Syrië een grondgebied veroverd werd ter grootte van Italië en liet de vluchtelingen geen andere keus dan gevaarlijke smokkelroutes. Europese overheden keken weg toen jongeren afreisden naar conflictgebieden en faalden in deradicalisering. Terwijl Brussel gesloten werd, bleef in Nederland het dreigingsniveau onveranderd.

Onvoorstelbaar. Er is geen acute aanleiding, zeggen de experts. Maar welke reden is er om aan te nemen dat IS niet toeslaat in Rotterdam? Ik vrees dat we niet alert genoeg zijn. Als de recente ontwikkelingen ons iets leren is dat snel, flexibel, daadkrachtig en internationaal optreden wenselijk is. IS wil zich op zoveel mogelijk plekken tegelijk laten gelden om de verwarring en angst compleet te maken, maar heeft speciale voorkeur voor Frankrijk, Nederland, België, Duitsland, Denemarken en Groot-Brittannië. De harde kern van haar Europese aanhang verblijft hier evenals haar grootste vijanden: populistische politici, rechtse media, anti-islamitisch electoraat. Voor heel Noordwest-Europa zou een code ‘rood’ moeten gelden. Niet in de vorm van noodtoestandachtige maatregelen die het publieke leven ontzetten en etnische profilering in de hand werken, nee. Geef liever de veiligheidsdiensten vergaande bevoegdheden terreurverdachten te volgen en op te pakken.

IS moet met wortel en tak worden uitgeroeid. Infiltreer, doorzoek, arresteer, pas de wet aan, jaag ze op – maar voorkom dat het publieke leven stil komt te liggen of burgers tegen elkaar worden opgezet. Daarmee ontnemen we IS gelijk haar belangrijkste voedingsbodem en daadkrachtige wapen: verdeeldheid en angst.