Poetin: geen belang bij grensincident

De Russische president gebruikte harde woorden, maar er staat te veel op het spel voor een echte confrontatie.

Demonstranten bij de Turkse ambassade in Moskou.

Het journaal op staatszender Rusland 1 worstelde zichtbaar met het nieuws. Natuurlijk: Turkije was de slechterik. Maar vloog de Russische Su-24 boven Turkije of niet? En belangrijker nog: wat zullen de gevolgen zijn van het neerschieten van het gevechtsvliegtuig?

Vladimir Poetin had eerder op de dag harde woorden gesproken. Het neerhalen van de straaljager, zo zei de Russische president bij een ontmoeting met de Jordaanse koning Abdallah in Sotsji, was een „steek in de rug”, uitgedeeld door „handlangers van het terrorisme”.

Dat klonk grimmig, als oorlogstaal zelfs. Maar Poetin verbond geen consequenties aan het ernstigste incident tussen Rusland en een NAVO-land sinds de oprichting van het bondgenootschap in 1949. Hij merkte juist op dat Rusland een overeenkomst heeft gesloten met zijn „Amerikaanse partners” dat incidenten in de lucht moet voorkomen. Turkije zegt óók deel uit te maken van de Amerikaanse coalitie tegen IS, zo zei Poetin fijntjes. Met andere woorden: Turkije overtreedt de regels die grote broer Amerika heeft vastgelegd. En Rusland heeft geen probleem met de VS of de NAVO, maar alleen met Turkije.

Ankara zal niet erg geschrokken zijn. Poetin had weinig meer te melden dan dat er „ernstige gevolgen” zouden zijn voor de relaties tussen Turkije en Rusland. Maar hij noemde geen concrete maatregelen, en Rusland zette gisteren alleen symbolische stappen. De Turkse ambassadeur in Moskou werd op het matje geroepen. Minister van Buitenlandse Zaken Lavrov liet weten dat zijn voor morgen geplande bezoek aan de Turkse hoofdstad niet doorgaat. En de Russische defensiestaf zei dat bommenwerpers voortaan worden geëscorteerd door jagers, en dat de kruiser Moskva, voorzien van luchtafweerraketten, opstoomt naar de Syrische kust.

Daar bleef het bij. Daardoor ontstond in de loop van dag een ongemakkelijk beeld: een would be-grootmacht die in een partijtje blufpoker moet passen. De Russische staatstelevisie probeerde het gezichtsverlies te beperken door de ‘successen’ van de Russische luchtcampagne op een rij te zetten: 2.000 starts, 3.000 objecten vernietigd en ‘honderden’ extremisten gedood.

Als het aan Poetin ligt, wordt het Russische succes bekroond met een ‘grote coalitie’ tegen IS, in samenwerking met het Westen. Rusland heeft dus geen trek in een confrontatie. „Ik weet niet wie er belang had bij wat er vandaag is gebeurd”, zei Poetin. „Wij in elk geval niet.”