Joe Jackson was expres uncool

Joe Jackson heeft een nieuw album uit en speelt dit weekend zijn hits in „frisse arrangementen”.

Joe Jackson

‘Ach, het cliché van de angry young man.” Joe Jackon zucht er nog maar eens nadrukkelijk bij, wanneer ter sprake komt hoe hij in 1979 werd afgeschilderd als de artiest die de Britse popwereld op stelten zou gaan zetten met boze, maatschappijkritische liedjes. In Sunday Papers, van zijn debuutalbum Look Sharp!, hekelde hij de verzinsels van de boulevardbladen. In Happy Loving Couples presenteerde hij zich als de verongelijkte outsider die zelf geen meisje kon krijgen en daarom andere liefdespaartjes belachelijk maakte. „Ik zong over dingen waar ik in het dagelijks leven over struikelde. Eigenlijk ben ik geen tekstenman. Het was mijn missie om mijn brood te verdienen met muziek, en je moet nu eenmaal ergens over zingen. Maar ik ging heus niet als een boze jongeman door het leven.”

Op 24-jarige leeftijd brak Joe Jackson door met Is She Really Going Out With Him?, een wraakzuchtig lied over een bedrogen sukkel die overal exen met ander mannen ziet opduiken. Sinds zijn zestiende had Jackson opgetreden als barpianist, ook in de tijd dat hij compositie studeerde aan de Royal Academy of Music in Londen. Hij keek verder dan de punk en new wave waarmee hij tegen wil en dank geassocieerd werd.

In 1981 maakte hij het album Jumping Jive met swingnummers in de bigbandstijl van Louis Jordan en Cab Calloway. Met de spreuk ‘Guitars are through in ‘82” zwoer hij de rockgitaar een jaar later af bij de presentatie van het door piano gedomineerde Night and Day, een intelligent geconstrueerde ode aan het New Yorkse stadsleven in de geest van Cole Porter.

Puntschoenen

„Een punkrocker ben ik nooit geweest,” zegt Jackson (61) aan de telefoon vanuit zijn woonplaats Berlijn. „Punk was mij te ruw, te simpel, te rechtlijnig. Mijn diploma van de Academy hield ik angstvallig verborgen, want geschoolde muzikanten waren eind jaren zeventig ernstig uit de mode. De Joe Jackson van mijn eerste drie elpees was tot op zekere hoogte een geconstrueerd personage. Mijn uiterlijk met puntschoenen, streepjescolbert en een dun stropdasje was geënt op de stijl van de mods. In het punktijdperk maakte ik mezelf expres uncool. Ik ontdekte hoe ik een rockband met staccatogitaar voor mijn karretje kon spannen. Als cabaretmuzikant had ik geleerd hoe ik een publiek op een confronterende manier tegemoet moest treden. Zo werd ik van een onhandige, verlegen slungel opeens een zelfverzekerd performer die op het podium zondagskranten in stukken scheurde.”

Is She Really Going Out With Him? werd een popklassieker die hij in nieuwe versies bleef vertolken, van a capella tot groots en orkestraal bij de komende Night of the Proms in Ahoy’. „De uitdaging schuilt erin om er nieuw bloed in te pompen met frisse arrangementen. Ik heb me intens bemoeid met de partijen die orkest Il Novencento gaat spelen. Voor mij was dat een voorwaarde om aan Nights of the Proms mee te doen, want ik hou niet van het klakkeloos herkauwen van repertoire.”

Liever had Joe Jackson werk van zijn nieuwe album Fast Forward gespeeld, maar dat bewaart hij tot zijn shows volgend jaar. Het album kwam op een bijzondere manier tot stand. De zestien songs had Jackson bedacht als vier EP’s, in vier steden opgenomen. In New York werkte hij met gitarist Bill Frisell en nam hij een verrassende cover op van new waveklassieker See No Evil van Televison. In Berlijn speelde Jackson behalve drie eigen nummers een versie van het uit 1939 stammende filmnummer Bye Bye Jonny. In Amsterdam werkte hij met muzikanten van de latingroep Zuco 103 en in New Orleans schakelde hij de jazzfunkband Galactic in voor uitdagende ritmes en blazerspartijen.

Dat die vier projecten op Fast Forward zo goed in elkaar passen, verklaart Jackson door de productieve periode die hij na het aan Duke Ellington gewijde album The Duke (2012) doormaakte. „Ik zat op berg nieuwe songs die schreeuwden om aandacht. Als ik alleen achter de piano zit, maakt het voor het eindresultaat niet uit in welke stad ik ben. De inbreng van lokale muzikanten dwong me tot een nieuwe kijk op mijn muziek.

„In New York lag het voor de hand om een nummer van Televison op te nemen, want die band had een enorme invloed op mij en op de ontwikkeling van de popmuziek. Berlijn confronteert je met het verleden, van de plekken waar De Muur heeft gestaan tot de muziek uit het interbellum die nog uit alle hoeken klinkt. Juist die veelheid van sferen stelde me in staat om orde te scheppen in de chaotische wereld waarin we leven. Fast Forward is een tijdmachine waarmee ik naar de toekomst reis om het heden te bezien.”