Je ziet elkaar toch al elke dag

Vriendschap sluiten met collega’s is nuttig, blijkt uit onderzoek. Het vergroot zelfs je kans op promotie.

Illustratie Anne van Wieren

Collega’s. Of je ze nu mag of niet, je ziet ze doorgaans vaker dan je familie. Je kunt ze dus maar beter te vriend houden, ook volgens de wetenschap. Diverse onderzoeken tonen aan dat het loont om vriendschappen te sluiten op het werk. Wat zijn de voordelen van bevriend zijn met je collega’s?

Behulpzaamheid

Een van de belangrijkste wetenschappelijke criteria voor vriendschap is dat je bereid bent dingen voor de ander te doen, zonder dat je er iets voor terug hoeft te krijgen, zegt Jessie Koen, docent arbeids- & organisatiepsychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Dat is volgens haar meteen het eerste voordeel van collegiale vriendschappen: zonder een wederdienst te verwachten, deel je meer informatie, help je elkaar én ondersteun je de ander. Daar profiteert iedereen van.

Effectiever werken

Volgens de Amerikaanse arbeidspsycholoog Ron Friedman, auteur van het boek Hier wil je werken! is het hebben van vrienden ook effectiever. Een werknemer die zijn collega’s als vrienden beschouwt zal namelijk meer aandacht besteden aan het werk zelf, in plaats van zich af te vragen: ‘Mag die man of vrouw die naast me zit mij wel?’

Wie met vrienden werkt, zal bovendien minder snel twijfelen over het vragen van advies. Zo iemand is minder bang dat hij dom overkomt door het stellen van een vraag, aldus Friedman. „Vrienden zijn eerlijker in hun feedback en eerder bereid te zeggen wat er precies verkeerd is aan wat je doet.”

Meer geklets, maar dat is positief

Natuurlijk zitten er ook risico’s aan collegiale vriendschappen. Wie naast een vriend aan het bureau zit, zal vaker geneigd zijn te kletsen over andere zaken dan het werk, zoals die film die je allebei hebt gezien. Vrienden praten tijdens werk inderdaad meer met elkaar dan collega’s die niet bevriend zijn, blijkt uit een studie van twee gedragswetenschappers aan de Universiteit van Minnesota. Maar in de meeste gevallen hebben ze het dan juist over het werk waar ze op dat moment mee bezig zijn en niet over privézaken. Bovendien concludeerden de onderzoekers dat hoe meer informatie er wordt uitgewisseld over het werk waar iemand me bezig is, hoe beter dat werk wordt verricht.

Ook roddelen is ergens goed voor

Geroddel op de werkvloer: nog één van de grote risico’s als er groepjes vrienden ontstaan bij een bedrijf. Maar het kan ook een groep sterker maken, zegt Jessie Koen. Ze wijst op onderzoek van haar collega, organisatiepsychologe Bianca Beersma. Zij deed de afgelopen jaren aan de Vrije Universiteit in Amsterdam onderzoek naar de sociale functie van de praatjes waarmee we anderen achter hun rug om zwartmaken en concludeerde dat geroddel niet per definitie iets slechts is. „Stel dat er onder collega’s geroddeld wordt over iemand anders, dan is voor alle anderen duidelijk: Ah, dát gedrag is dus ongepast.” Op die manier kan roddelen goed gedrag dus bevorderen.

Meer creativiteit

Het is niet zo dat je automatisch een creatiever persoon wordt door te werken met vrienden, maar vrienden komen samen wel tot meer creatieve ideeën, zegt Koen. Creativiteit is namelijk bij uitstek gebaat bij een onbelemmerde uitwisseling van inzichten en een bereidheid elkaar te helpen. „Als iedereen voor zichzelf denkt, of er andere motieven op nahoudt, kom je dan niet veel verder.”

Je maakt sneller promotie

„Gééf!” is het credo van de Amerikaanse werkgoeroe Shawn Achor. En dan vooral op de werkvloer. Want, zegt hij, geven levert je promotie op. In 2007 voerde hij een onderzoek uit onder 1.600 Harvard-studenten. Eén van de vragen die hij ze voorlegde was hoeveel sociale steun – een bouwsteen van vriendschap – ze hun collega’s gaven. Degenen die anderen veel steun verlenen, waren tien keer meer betrokken bij hun werk en hadden een 40 procent hogere kans op een promotie dan anderen.

Het is ook gewoon beter voor je gezondheid

Eenzaamheid is een killer. In een onderzoek van dit jaar concludeerden wetenschappers van Brigham Young University dat gevoelens van eenzaamheid de kans op een vroegtijdige dood met 26 procent verhogen. Ervan uitgaande dat je op je werk een groot deel van je tijd spendeert, is het alleen daarom al goed vrienden te zijn met je collega’s.