Ziekenhuizen in luxepositie bij onderhandelingen met verzekeraars

Verzekeraars hebben nog nauwelijks contracten met ziekenhuizen. Dat zeggen ze niet tegen klanten.

De ‘marktwerking’ in de zorg neemt dit jaar wel heel bijzondere vormen aan. Het is al vrij uitzonderlijk dat alle burgers van Nederland gedwongen een product moeten kopen: de ziektekostenpolis. Maar het is uniek dat ze de komende weken zorgverzekeringen moeten afsluiten waarvan de voorwaarden nog niet bekend zijn.

Die conclusie kan getrokken worden nu de zorgverzekeraars er op grote schaal niet in geslaagd zijn vóór 19 november van dit jaar een overeenkomst te sluiten met de ziekenhuizen over de zorg die zij namens patiënten in 2016 willen vergoeden. Zo vormen in Amsterdam de ziekenhuizen die al wel een overeenkomst hebben met de zorgverzekeraar een uitzondering. De norm is andersom: vrijwel alle ziekenhuizen hebben nog geen contract weten te sluiten met vrijwel alle zorgverzekeraars.

Desondanks stellen zorgverzekeraars klanten bij veel polissen wél in het vooruitzicht dat er met alle klinieken een contract komt.

Het is belangrijk voor verzekerden om te kunnen zien uit welke ziekenhuis zij een keuze hebben als zij een polis afsluiten. Want bij de zogeheten naturapolis, de polis die het meest verkocht wordt, bepaalt de verzekeraar naar welk ziekenhuis de patiënt mag gaan.

De afgelopen jaren experimenteerden de verzekeraars met de budgetpolis: een scherp geprijsde polis die sommige ziekenhuizen uitsloot. Maar dat leidde tot zo veel onduidelijkheid en negatieve verrassingen voor patiënten dat de meeste verzekeraars deze selectie niet meer aandurven. Begrijpelijk: ga maar eens aan een patiënt met kanker uitleggen dat de kleine lettertjes in het contract betekenen dat hij een kwart van de kosten zelf moet betalen omdat hij het ‘verkeerde’ ziekenhuis koos.

Ziekenhuizen willen er zelf niet verantwoordelijk voor zijn om te toetsen waar een patiënt is verzekerd. Want, zo redeneren zij, het gaat hier om een contract waar het ziekenhuis geheel buiten staat.

Onorthodoxe oplossing

Verzekeraars Menzis en CZ claimen alle twee geen ziekenhuizen meer uit sluiten. Zij zullen de komende weken merken wat dit betekent.

CZ, met 3,4 miljoen verzekerden en 8,4 miljard euro omzet de nummer drie van de markt, heeft een onorthodoxe oplossing. De zorgverzekeraar claimt op zijn site met alle ziekenhuizen al een contract voor 2016 te hebben afgesloten, terwijl dit nog niet zo is. „Wij hebben ervoor gekozen om 100 procent op gecontracteerd te zetten omdat we streven naar een overeenkomst met iedereen”, licht een woordvoerder toe. Mocht dit niet lukken, dan is het risico voor CZ. „Wij zullen dan vergoeden als ware het ziekenhuis gecontracteerd.”

Wie zei hier dat verzekeraars te veel macht hebben? Met deze opstelling toont CZ dat de onderhandelingsmacht nu vooral bij de ziekenhuizen zit – juist doordat het gevaarlijke wapen van de budgetpolis afgezworen is.

En het alternatief is evenmin aantrekkelijk. De verzekeraars die niet de route van CZ kiezen, mogen aan hun polishouders uitleggen dat zij een ziektekostenverzekering aanbieden waarvan belangrijke voorwaarden nog niet bekend zijn.

De Nederlandse Zorgautoriteit noemt het „zorgelijk” en „vervelend” dat nog veel contracten niet gesloten zijn. De toezichthouder zal hierover contact opnemen met de koepelorganisatie van verzekeraars. En de NZa kondigt aan de komende weken te onderzoeken hoe verzekeraars de buitenwereld informeren.

Het is in het verleden vaker voorgekomen dat op 31 december – de deadline voor de overstappers – de contracten nog niet rond waren. Dit is nadrukkelijk een risico voor de verzekerde. Wat dat betreft kan de actie van CZ misschien nog veel extra klanten opleveren. Al gaat het wel ten koste van de onderhandelingspositie van de verzekeraar.

Correctie: In dit artikel stond eerder dat de zorgverzekeraars VGZ, Menzis en CZ beloven dat zij geen ziekenhuis meer zullen uitsluiten bij de contractering voor 2016. Deze toezegging wordt alleen door CZ en Menzis gedaan. VGZ stelt dat het wel degelijk mogelijk is dat niet alle ziekenhuizen van Nederland een contract krijgen.