‘Piloten gevechtsvliegtuig omgekomen’ - Poetin: steek in de rug

Volgens de Russische president zou het gevechtsvliegtuig boven Syrisch grondgebied hebben gevlogen.

De Russische president Poetin op een persconferentie in Iran, afgelopen maandag Foto: Ebrahim Noroozi / AP Photo

De Russische president Vladimir Poetin beschouwt het neerhalen van een Russisch gevechtsvliegtuig dinsdagochtend als een “steek in de rug” door Turkije. Hij noemde de regering in Ankara “handlanger van de terroristen”, schrijft persbureau Reuters.

Een bevelhebber van een Turkmeense brigade in het noordwesten van Syrië lieten weten dat zijn strijders twee piloten van het gevechtsvliegtuig hebben doodgeschoten terwijl zij met hun parachute neerdaalden. Op een filmpje is te zien hoe op twee parachutisten geschoten wordt.

Rusland: piloten gedood

Het Russische ministerie van Defensie liet later op de avond weten dat allebei de piloten om het leven zijn gekomen. Dat meldt persbureau Reuters. Een van de vliegers werd vanaf de grond doodgeschoten, de andere kwam om het leven tijdens een reddingsoperatie van het Russische leger, aldus het ministerie.

Volgens Poetin vloog het Russische vliegtuig boven Syrisch grondgebied, op ruim een kilometer van de Turkse grens. De piloten zouden niemand hebben bedreigd. Poetin voegde daaraan toe dat het incident “serieuze consequenties” heeft voor de Turks-Russische betrekkingen.

Aanvallen op Turkmenen

De Turkse premier Ahmet Davutoğlu verdedigde het Turkse handelen. Turkije heeft volgens internationale verdragen het recht om “allerlei maatregelen te nemen” om het schenden van het Turkse luchtruim tegen te gaan, zei hij tegen persbureau AP. De piloten zouden in een paar minuten tien keer zijn gewaarschuwd voordat van Turkse kant het vuur werd geopend. Het Amerikaanse leger heeft de gebeurtenissen volgens kolonel Steve Warren kunnen volgen en kon de Turkse lezing naar eigen zeggen bevestigen. Het Russische toestel zou zich enkele seconden in het Turkse luchtruim hebben bevonden.

De Turkssprekende minderheid in Syrië heeft een nauwe band met Turkije en wordt ook door Turkije bewapend in de strijd tegen Assad. De afgelopen dagen hadden de Russen luchtaanvallen uitgevoerd op het gebied waar deze Turkmenen wonen, schreven correspondenten Marloes de Koning en Steven Derix vandaag in NRC.

Twitter avatar MarloesdeK Marloes de Koning Let op: de Russische, Turkse en Amerikaanse verklaringen spreken elkaar amper tegen. De Russische jet kan door Turks luchtruim zijn 1/2
Twitter avatar MarloesdeK Marloes de Koning gevlogen en vervolgens boven #Syrië neergehaald. Ze vlogen over een hele klein Turks uitsteeksel op de kaart. Paar seconden. 2/2

Davutoğlu: neerhalen was ons goed recht

Davutoğlu benadrukte in zijn reactie dat Turkije niet zal aarzelen om “alle opties” in te zetten. Hij noemde het de Turkse “nationale plicht”. Volgens de Turkse zienswijze vloog de Russische straaljager wel degelijk boven Turks grondgebied toen die werd neergeschoten. De Russische minister voor Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov heeft zijn bezoek aan Turkije, dat voor woensdag gepland stond, afgelast. Hij adviseert Russen om niet naar Turkije te gaan.

De Russische reisorganisatie Natali heeft aangekondigd voorlopig geen reizen naar Turkije te organiseren, meldt het Russische nieuwsagentschap ITAR-TASS. Het Turkse ministerie van Buitenlandse Zaken zou de Amerikaanse, Russische, Franse, Chinese en Britse ambassadeurs hebben opgeroepen om hen bij te praten over de ontstane situatie.

EU-president Donald Tusk noemt de Turkse actie een “gevaarlijk moment”, aldus persbureau AFP. Minister Ploumen (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, PvdA) noemde het neerhalen van het Russische toestel door de Turkse luchtmacht vanmiddag in de Tweede Kamer een “zeer ernstig incident”. Turkije beweert Rusland tien keer wegens schending van het Turkse luchtruim te hebben gewaarschuwd, terwijl de Russen beweren dat het toestel in het Syrische luchtruim vloog, zo zei Ploumen. “Verdere feiten heeft het kabinet op dit moment niet”. Ploumen, die minister Koenders van Buitenlandse Zaken verving, zei dat het van het grootste belang is dat beide partijen “deëscaleren”.