Linkse ‘romance’ met harde klimaatdoelen op Binnenhof

Foto: Kees van de Veen

GroenLinks-fractievoorzitter Jesse Klaver nam het initiatief. Een paar weken geleden stapte hij naar PvdA-leider Diederik Samsom. En alléén naar Samsom, vertelde hij gisteravond bij televisieprogramma Pauw, met het nodige gevoel voor politieke romantiek: „Omdat het volgens mij uniek is dat twee fractievoorzitters samen met een wet komen. En in dit dit geval ook nog iemand uit de coalitie en de oppositie.”

GroenLinks en PvdA willen de klimaatdoelen in de Nederlandse wet vastleggen en hebben samen een voorstel geschreven om tot een Klimaatwet te komen. Volgens het plan moet de regering jaarlijks een klimaatbegroting opstellen. In die begroting moeten doelen voor vermindering van uitstoot van broeikasgassen, stimulering van duurzame energie en energiebesparing worden vastgelegd.

Samsom en Klaver komen nu met hun plan omdat de Tweede Kamer vandaag met premier Rutte debatteert over de Nederlandse inzet op de klimaattop in Parijs. Die top begint volgende week maandag en moet resulteren in een nieuw internationaal klimaatverdrag. Nederland heeft overigens geen individuele inbreng: de onderhandelingen in Parijs worden op Europees niveau gevoerd.

Het linkse initiatief legt niet vast hoe Nederland aan zijn klimaatdoelstellingen moet voldoen, maar voorziet erin dát het kabinet er een plan voor moet maken. Zo verdwijnt de vrijblijvendheid van het klimaatbeleid, stellen de twee linkse partijen. Jesse Klaver legde het bij Pauw zo uit: „Deze wet zegt: wat je aan CO2 mag uitstoten, is niet eindeloos. Dus als een minister besluit dat op de snelweg 130 kilometer per uur gereden mag worden, moet tegelijk ergens een kolencentrale dicht, of moeten er minder huizen gebouwd.”

Het idee voor zo’n Klimaatwet bestaat al langer. In 2008 kwam een groep maatschappelijke organisaties, waaronder Milieudefensie en Samsoms oude werkgever Greenpeace, precies met dit voorstel. Zij wilden toen laten vastleggen dat Nederland zijn uitstoot van broeikasgassen jaarlijks met een bepaald percentage zou verminderen. Toenmalig minister van Milieu Jacqueline Cramer (partijgenoot van Samsom) zag het niet zitten.

Over de haalbaarheid van dit plan nu zijn Samsom en Klaver optimistischer. De andere politieke partijen konden vanochtend nog niet reageren, dat zouden ze vanavond bij het debat doen. Maar bijvoorbeeld D66 zou dit plan, ambitieus en concreet, met open armen moeten ontvangen. Al zal de partij not amused zijn dat zíj niet is betrokken bij de voorbereiding van dit plan, want partijleider Alexander Pechtold hamert sinds Klaver het partijleiderschap van Bram van Ojik overnam, veel méér op vergroening dan ervoor.

Bij de PVV, het CDA en vooral bij coalitiepartij VVD zal deze ‘groene bromance’, de broederromance, zoals een VVD’er de samenwerking vanochtend voor de grap noemde, moeilijker liggen. De PVV vindt klimaatverandering een linkse hobby. Het CDA en de VVD behartigen liever de belangen van bedrijfsleven en landbouw dan die van het milieu. Voor de coalitie ‘doet’ dit plan voorlopig weinig meer dan een kans bieden op het etaleren van de verschillen van opvatting waar het om milieu gaat.

Samsom en Klaver verbonden bewust geen tijdspad aan hun plan. Ze leggen het nu eerst voor aan betrokken organisaties en willen de wet dan „zo snel mogelijk” indienen bij de Tweede Kamer. Met D66, de SP, ChristenUnie en de Partij voor de Dieren is over vergroening goed te praten. Die partijen zouden samen een meerderheid in de Tweede Kamer hebben – maar in de senaat komen ze met die partijen twee zetels tekort.