Belgen móéten weer normaal leven

Politieacties blijven vruchteloos en nog altijd geldt het hoogste niveau van terreurdreiging. Toch mogen kinderen weer naar school.

Verlaten schoolpleinen, terrassen en stations in Brussel gisteren.

De hoofdstad onder blijvende terreurdreiging op slot houden? Of toch de teugels wat laten vieren? Het dilemma van de Belgische premier is duivels, en dat is af te lezen aan zijn gezicht als hij ’s avonds de perszaal betreedt. Gepijnigd. Vermoeid. Logisch, gezien de situatie. „De dreiging is hetzelfde als gisteren”, zegt Charles Michel, leider van een land waar iedereen al dagen de adem inhoudt.

Dreigingsniveau 4, het hoogste, blijft tot maandag van kracht in Brussel. Het betekent ‘ernstig en nabij’, licht Michel toe. Elders in België geldt niveau 3: ‘dreiging is mogelijk en waarschijnlijk’. Voor Belgen is het de vierde dag op rij dat hun premier ze oproept tot „uiterste waakzaamheid”. Maar dan komt zijn dubbele boodschap: „We blijven vrezen voor terreuraanslagen. Maar ik heb u eerder ook gezegd dat wij zo snel mogelijk weer terug willen naar een normaal leven.” De scholen en metro gaan woensdag daarom weer open.

Terug naar een normaal leven, terwijl de klopjacht op terroristen onverminderd doorgaat? Kunnen kinderen in Brussel plots wél veilig naar school? Wat bedoelt Michel? Een correspondent van een Amerikaanse televisiezender gaat er vol op in. „De buitenwereld ziet een regering die de veiligheidssituatie niet onder controle krijgt. Wat vindt u daarvan?” Een duidelijk antwoord blijft uit.

16 van de 20 arrestanten zijn weer vrij

Sinds zaterdagochtend geldt in België een noodtoestand waardoor in hoofdstad Brussel het openbare leven deels stil viel. Metrostations en schoolpoorten bleven dicht. Veel bedrijven droegen hun personeel op om thuis te werken.

Het moest de veiligheidsdiensten de ‘rust’ en ruimte geven om hun werk te doen: het opsporen van verdachten die gelieerd zijn aan de aanslagen in Parijs. Het hoofddoel: de arrestatie van ‘Parijs’-terrorist Salah Abdeslam, afkomstig uit de Brusselse gemeente Molenbeek.

Maar na drie dagen van politieacties en huiszoekingen, in Brussel, Charleroi en Luik, is Abdeslam nog altijd voortvluchtig. Bij acties maandag werden weer vijf mensen opgepakt, waarmee het totaal aan arrestanten op 20 kwam. Maar 16 van hen zijn alweer vrij. Vuurwapens en explosieven werden bij de acties niet gevonden.

Even ging het gerucht dat Abdeslam was gezien in de buurt van Luik, aan het stuur van een zwarte BMW. Maar dat „spoor naar Luik is negatief”, volgens een teleurgestelde minister van binnenlandse zaken Jan Jambon. „Ofwel pakken ze hem, ofwel komt er een aanslag”, zei gisteren een voormalig topman van de dienst OCAD die de terreurdreiging analyseert.

In afwachting van echte successen in de opsporing groeit in de samenleving het ongemak en ongeduld. „Sorry, we’re open!” heet de Facebookpagina waar cafés, restaurants en evenementenorganisaties melden dat hun deuren ondanks alles open blijven.

„De samenleving moet haar rug rechten”, luidt de boodschap. „Angst is een slechte raadgever.” Ofwel: wat is de prijs van die „uiterste waakzaamheid” waar premier Michel om vraagt?

Na uren onderhandelen met de verantwoordelijken van de drie gewesten presenteerde hij zijn compromis: kinderen kunnen woensdag weer naar school – op uitdrukkelijke wens van de Vlaamse partijen. Bij de schoolpoorten komt extra beveiliging – de eis die Franstalige partijen stelden.

Voor een school in een arme wijk met sociale spanningen gaan militairen de wacht houden. „Een andere school waar minder problemen zijn heeft die bewaking wellicht niet nodig”, zegt de woordvoerder van de premier.

Burgemeesters van de 19 Brusselse gemeenten berekenden al dat er bijna 300 extra agenten nodig zijn om bij de 160 scholen in Brussel de wacht te houden.

Het legt druk op politie en leger die tegelijk manschappen moeten inzetten om de veiligheid van de metro te garanderen. „Een volle dinsdag nog”, zegt de woordvoerder van de premier, „om het veiligheidsplan uit te werken.”