Column

Argentijnen kiezen voor ‘modern rechts’ en breuk met beleid van de Kirchners

Argentinië heeft dringend behoefte aan verandering – en dat hebben de kiezers beseft. Bij de tweede ronde van de presidentsverkiezingen hebben ze zondag de overwinning bezorgd aan de kandidaat van de liberaal-conservatieve oppositie. Deze Mauricio Macri is niet alleen een succesvolle burgemeester van Buenos Aires, voormalig voorzitter van de populaire voetbalclub Boca Juniors en een pleitbezorger van de vrijemarkteconomie. Hij staat ook voor een breuk met de afgelopen twaalf jaar, waarin eerst Néstor Kirchner en toen zijn vrouw Cristina Fernández de Kirchner president was.

Veel Argentijnen hadden genoeg van het links-populistische beleid van de Kirchners en van de grillige, polariserende stijl van politiek bedrijven van Cristina de Kirchner. De kandidaat die zij als haar opvolger had voorbestemd, oud-vicepresident Daniel Scioli, bleek er in oktober tot verbazing van velen niet in te slagen de strijd om het presidentschap in de eerste ronde te beslissen. Dat hij zou zorgen voor continuïteit bleek geen aanbeveling, het schrok mensen af.

In het algemeen kunnen landen er baat bij hebben als een partij die twaalf jaar heeft geregeerd de macht moet overdragen, en in Argentinië is dat zeker het geval. De economie, de op twee na grootste van Latijns-Amerika, kampt met enorme problemen. Die werden niet opgelost, maar eerder verergerd door het peronistische recept dat de afgelopen jaren is uitgeprobeerd, met zijn sterke overheidsbemoeienis zoals prijscontroles, subsidies, beperkingen op in- en uitvoer en valutaregulering.

Macri heeft beloofd als president prioriteit te geven aan liberalisering van de economie. Hij krijgt daarbij overigens niet de vrije hand. Want de peronisten mogen de presidentsverkiezingen hebben verloren, uitgespeeld zijn ze niet. Wil de nieuwe president effectief zijn, dan zal hij de dialoog moeten aangaan met de vakbonden en een meerderheid in het parlement voor zijn beleid zien te winnen. Hij zal de bittere polarisatie van de afgelopen jaren moeten zien te doorbreken. Daarmee heeft hij een begin gemaakt door te beloven dat hij de sociale programma’s voor arme Argentijnen, die de Kirchners hebben ingesteld, niet zal terugdraaien.

Rechts in Argentinië heeft een beladen geschiedenis, vooral door door de nauwe banden met de militaire dictatuur in de jaren zeventig en tachtig. De Kirchners verdienen lof voor hun vastberadenheid om daders van schendingen van de mensenrechten uit die tijd hun immuniteit te ontnemen. Macri op zijn beurt heeft een belangrijke stap gezet door twaalf jaar geleden een partij op te zetten voor ‘modern rechts’, zonder de ballast van het verleden. Nu moet hij bewijzen dat hij zijn verdeelde land bijeen kan brengen.