Jarig Radio Filharmonisch Orkest triomfeert in Mahler

Bij het jubileumconcert van het Radio Filharmonisch Orkest, 70 jaar geleden opgericht, werd benadrukt men dat geen ander Nederlands orkest zo’n groot bereik heeft: de schare Radio 4-luisteraars mag klein zijn – 60.000 man krijg je nergens in een concertzaal. Vrijdagavond hadden er overigens nog best een paar bij gepast, toen chef Markus Stenz zijn orkest voorging in een zinderende uitvoering van Mahlers Negende symfonie.

De reputatie van Mahlers Negende – een tragisch afscheid van het leven – maakt deze symfonie geen voor de hand liggende keuze voor een jubileum. Maar de Negende is evenzeer levensbevestigend en bovendien een ideaal showcase-stuk, dat binnen het orkest niet alleen uitstekende solisten vergt, maar ook als uurwerkjes in elkaar grijpende secties. Zo was het samenspel tussen de verschillende blazerssecties halverwege het eerste deel adembenemend, met prachtige mengeffecten tussen de hoorns, gedempte trombones en houtblazers.

De uitvoering was van de subtiele openingsharteklop tot de flageoletten van het slot elastisch en in balans. De vindingrijke transformatie waaraan Mahler zijn motieven onderwerpt klonk fris; de Ländler werd heerlijk puntig gebracht en in de polyfonie van het derde deel joegen de orkeststemmen elkaar bevlogen achterna. Voor hij het slotdeel inzette nam Stenz ostentatief de tijd om in de stemming te raken en een half uur later hield hij de stilte na de slotnoot ruim een minuut vast: de ontlading was terecht stormachtig ovationeel.