Hij stuurt Argentinië naar rechts

De huidige burgemeester van Buenos Aires, gekozen tot nieuwe president van Argentinië, wil alles anders doen dan zijn linkse voorgangers.

Foto Ricardo Mazalan/AP

‘Dit is een historische dag, de verandering van een tijdperk is aangebroken. Het is gelukt! Laten we werken aan een nieuw en hoopvol Argentinië.” Geëmotioneerd maar vol blijdschap sprak Mauricio Macri (56), de nieuwgekozen president van Argentinië, gisteravond duizenden aanhangers toe na zijn overwinning. Na een spannende verkiezingsstrijd – voor het eerst in de Argentijnse historie waren er twee rondes nodig om een president te kiezen – lukte het de centrum-rechtse oppositieleider en huidige burgemeester van de stad Buenos Aires boven verwachting te winnen van zijn linkse tegenkandidaat Daniel Scioli. Een gigantisch feest barstte los en Macri danste samen met zijn aanhangers tot diep in de nacht door.

Hiermee komt een einde aan ruim een decennium links kirchnerismo. Macri, van huis uit ingenieur en zakenman, heeft een compleet andere koers voor ogen dan zijn links-populistische voorganger Cristina Fernández de Kirchner. De weduwe van politicus Néstor Kirchner, die na zijn dood het roer overnam, voerde een sterk protectionistisch beleid. Ze nationaliseerde bedrijven en ze was voorstander van een door de overheid gecontroleerd economisch beleid.

Macri wil met zijn coalitie Cambiemos (we gaan veranderen) meer ruimte voor het bedrijfsleven en Argentinië aantrekkelijk maken voor investeerders. Macri is voorstander van liberalisering en wil juist zo min mogelijk overheidsbemoeienis.

Rand van de afgrond

Macri, die 52 procent van de stemmen won, krijgt het niet makkelijk. Argentinië staat economisch aan de rand van de afgrond. Vorig jaar ging het land failliet (zoals eerder in 2001), toen Kirchner weigerde schulden aan Amerikaanse hedgefondsen terug te betalen. Dat leidde tot een inflatie van ruim 30 procent, de val van de peso en hoge werkloosheid.

Macri belooft de economie weer gezond te maken. Hij wil onder meer de door Kirchner ingevoerde import- en exportbeperkingen opheffen en de belasting verlagen. Ook zouden Argentijnen weer dollars moeten kunnen kopen, iets dat na het faillissement aan banden werd gelegd om kapitaalvlucht tegen te gaan. Macri heeft al aangegeven zo snel mogelijk met de Amerikaanse hedgefondsen te gaan praten, iets dat Kirchner – die de deze bedrijven steevast ‘aasgieren’ noemde – weigerde te doen.

Macri komt uit een van de rijkste families van Argentinië, een van oorsprong Italiaanse immigrantenfamilie. In 1991 werd hij ontvoerd door corrupte politieagenten. Na twaalf dagen kwam Macri vrij, zijn familie betaalde miljoenen dollars aan losgeld. Na deze ervaring realiseerde hij zich wat het betekende wanneer mensen hulp nodig hebben, en besloot hij de politiek in te gaan, zo zei hij later in interviews.

Macri was jarenlang voorzitter van de populaire en succesvolle voetbalclub Boca Juniors, waarvoor voetbalicoon Maradona speelde. In 2003 richtte Macri zijn eigen politieke partij op en in 2007 lukte het hem om de burgemeestersverkiezingen in Buenos Aires te winnen.

Tegenstanders zijn bang dat met Macri als president er een te rechts, kapitalistisch beleid komt in Argentinië. In eerste instantie bestond er ook twijfel of hij door zijn rijke achtergrond de grote Argentijnse middenklasse wel achter zich zou krijgen. „Argentinië is een sterk gepolariseerd land, tot voor kort leek het onmogelijk dat een vertegenwoordiger van de elite, zoals Macri, president zou kunnen worden. Maar de roep om verandering na Kirchner is duidelijk sterker geweest”, zei politiek analist Rosendo Fraga gisteravond tijdens een nabeschouwing.

Cocabladeren en Perón

Hoewel tegenkandidaat Daniel Scioli mede door Kirchners sociale projecten en uitkeringen voor arme Argentijnen een grote aanhang had in de volksbuurten, lukte het Macri ook daar een brede groep te bereiken. Hij bezocht achterstandswijken en trok naar arme provincies met zijn boodschap voor verandering.

Tijdens de campagne bezocht Macri inheemse gemeenschappen en kauwde naar traditioneel gebruik op cocabladeren. Ook kwam hij de peronisten tegemoet door een standbeeld van de populaire oud-generaal Juan Perón, te onthullen. „Dat was een strategische zet. Het peronisme, waarop ook Kirchners politiek gebaseerd is, zit diep in onze cultuur. Macri is geen peronist, maar hij gaf daarmee wel het signaal: ook voor jullie is ruimte”, meent Fraga.