Een clubje voor iedereen 

Landsmeer telt amper 11.000 inwoners maar heeft meer dan vijftig verenigingen. Geen hobby zo gek of er is wel een clubje voor.

Toneelvereniging Purmerland. Foto's Marcel Molle

De A10, ten noorden van Amsterdam, is de denkbeeldige grens. Wie daar vanuit de stad onderdoor rijdt, komt pats, boem, in een andere omgeving. Gemeente Landsmeer: stilte, groen, water, pittoreske huisjes.

De gemeente, bestaande uit de dorpen Den Ilp, Purmerland en Landsmeer, met krap 11.000 inwoners, telt ruim vijftig verenigingen. Van sport tot kunst, voor jong en oud, allemaal draaiend op vrijwilligers. Landsmeer heeft een figuurzaagclub, een postduivenhoudersvereniging, een vereniging voor handboogschieten. Er is een duikclub (‘Down Under’), een jongerenhonk (‘Het Elfde Gebod’), een bridgeclub en een speeltuinvereniging. Er zijn meerdere koren, waaronder ‘Door Eendracht Sterk’. Er is een hengelsport-, een accordeon- en zelfs een oudheidkundigevereniging. Import-Landsmeerders Marcel Molle (fotograaf) en Marianne Wenneker (journalist), die elkaar kennen van het schoolplein van hun kinderen, vonden dat opmerkelijk. Je kunt het zo gek niet bedenken, of er is wel een vereniging voor. Ze besloten er een boek over te maken: Landsmeer, het veelzijdige verenigingsleven in 50 portretten, dat afgelopen week verscheen.

Zo kwamen alle drie de biljartverenigingen voor één keer bij elkaar om op straat, voor de plaatselijke supermarkt, rond een biljarttafel gefotografeerd te worden. Dat viel natuurlijk op. Het fotoproject ging als een lopend vuurtje door het dorp. Steeds meer verenigingen meldden zich. De teller bleef steken op 54, maar het zou volgens Molle en Wenneker goed kunnen dat ze nog een enkele vereniging gemist hebben.

Wat maakt de Landsmeerder zo actief? „Aan de zuidkant heb je de stad en aan de noordkant ligt Waterland, waar veel recreatie mogelijk is”, zegt Rick Settels (21), zeilinstructeur bij watersportvereniging De Breek. „Die combinatie is uniek; daardoor zijn er veel buitenverenigingen.” Settels studeert in Delft, maar gaat nog elk weekend terug om kinderen zeilles te geven.

En dan is er de gemeenschapszin van de Landsmeerders. „Hier wonen mensen die veel voor elkaar willen doen”, zegt Robbert Jan Tromp (32). „En dat hoeft niet per se iets te kosten. Je belt wat mensen en binnen de kortste keren staat er een mannetje op vijftien op de stoep.” Laatst zag hij de buurman van 84 hooibalen stapelen op een kar op zijn land. „Dan zeg je: kom daar vanaf, buurman! Laat mij het maar doen.” Op diezelfde manier zetten Landsmeerders zich in voor hun verenigingen.

Als poelier in Purmerland is Tromp op de hoogte van alles wat zich in de gemeente Landsmeer afspeelt. Als manusje-van alles is hij actief bij jagersvereniging Wildbeheereenheid Waterland en Omstreken, en bij de voetbalvereniging doet hij bestuursdiensten en draait hij af en toe een bardienst. „Soms ben ik een kwartier bezig, soms drie uur, soms zes. Ik werk in een familiebedrijf, ik kan altijd wel wat regelen.”

Het gemeenschapsgevoel is niet meer zo vanzelfsprekend als vroeger, zegt Landsmeerder Gonnie Wals (56). „Sommige nieuwe bewoners doen ’s avonds de lamellen dicht en zien niks meer.” Sinds 1991 was ze met tussenpozen secretaris van de accordeonclub – al veel te lang, maar er zijn geen nieuwe kandidaten. Sommige verenigingen, zoals vrouwenvereniging Draagt Elkanders Lasten, hebben nog maar enkele leden.

Dat Landsmeer over een paar jaar geen vijftig verenigingen meer heeft, is niet ondenkbaar. Maar dan zijn er altijd nog de foto’s. Van figuurzagen, hengelen en biljarten.