Klimaat

Code ‘Oranje’ – binnen blijven

Het KNMI riep ‘code Oranje’ uit over het klimaat. Mag dat eigenlijk wel? En waarom zou je dat doen? Gewoon om te waarschuwen, zeggen ze zelf.

Het was meteen een relletje. Het KNMI riep ‘code Oranje’ uit over het klimaat. Foei! Iedereen viel er over heen. Marcel Crok, auteur van De staat van het klimaat, waarin hij de bevindingen van het IPCC relativeert, zei in De Telegraaf dat KNMI-directeur Gerard van der Steenhoven hiermee politiek bedreef ‘om het KNMI te positioneren in het klimaatdebat’. In diezelfde krant riep econoom Richard Tol het KNMI op zich in de toekomst te beperken tot ‘gedegen wetenschap in plaats van speculatief activisme’.

Ook VVD Tweede Kamerlid Remco Dijkstra roerde zich in het debat. Op Twitter sprak hij zijn verbazing uit: ‘Sinds wanneer geeft @knmi een klimaatalarm? Niet zo handig van deze directeur. Kamervragen aangemeld’. Hij baseerde zich op een kort bericht op Teletekst, waarin staat dat ‘de uitzonderlijk warme eerste tien dagen van november’ illustreren hoe hard het gaat met de opwarming.

Discutabel

In een telefonische reactie legt Dijkstra uit dat hij groot respect heeft voor het KNMI, en juist daarom zo verrast was. Hij vond dat het KNMI best mocht waarschuwen voor klimaatverandering, maar moest dat wel op deze manier? ‘Ik mis de onderbouwing’ zei Dijkstra. En dat de directeur van het KNMI tien warme novemberdagen aanvoerde als een signaal van klimaatverandering vond hij op zijn zachtst gezegd discutabel.

We hebben allemaal hetzelfde doel, voegde Dijkstra eraan toe. Zorgen dat we geen natte voeten krijgen en de uitstoot van broeikasgassen terugdringen. Maar door ineens ‘code Oranje’ uit te roepen, werd op zijn minst de vraag opgeworpen of we dan niet genoeg doen. Als dat zo is, wilde Dijkstra graag de achterliggende gegevens ontvangen. Nu werd vooral angst opgeroepen.

Bij het KNMI zien ze dat heel anders. Bart van den Hurk vindt dat het KNMI als agentschap van het ministerie de opdracht heeft te waarschuwen over onderwerpen die te maken hebben met weer en klimaat. ‘Omdat er rond de top in Parijs veel aandacht is voor het onderwerp vonden wij het thema van belang. We hebben de taak te wijzen op de risico’s.’

Ze hebben bewust gekozen voor code Oranje. Met ‘code Geel’ was de boodschap geweest: ‘er zou iets kunnen gebeuren, maar dat is lang niet zeker’. Code oranje zegt: er gaat iets gebeuren, er is reden tot voorzichtigheid, maar het hoeft niet mis te gaan.

Van de Hurk erkent dat er een ‘subjectieve toets’ in de bewoording zit. En hij geeft toe dat de betekenis van het gebruik van de code-symboliek bij klimaat iets anders is dan bij een weeralarm. Bij een weeralarm ligt de betekenis van de code heel precies vast, en die kun je af en toe bijstellen als er een alarm is afgegeven. Bij het klimaat gaat dat niet. ‘We hebben maar één toekomst’, zegt Van den Hurk. ‘Dat maakt het ingewikkelder.’

Die ene toekomst relativeert misschien ook wel de betekenis van dit gedoe over een kleurcode.

Het is technisch helaas nog niet mogelijk om te reageren. Ik stel voor om eventueel een reactie te plaatsen via Twitter met de hashtag #nrcklimaatblog. Ik zal ze lezen en eventueel hier reageren.

 

Blogger

Paul Luttikhuis

Buitenlandredacteur Paul Luttikhuis volgt op dit blog nieuws over klimaatverandering. Hij schrijft over sociale en economische gevolgen, over manieren waarop landen zich daarop voorbereiden, over nieuwe wetenschappelijke inzichten en over de onderhandelingen na ‘Parijs’. Regelmatig zullen gastauteurs hun licht laten schijnen op deze thema’s.