Western uit de polder Films

Filmrecensent Peter de Bruijn vindt Schneider vs. Bax de beste film van Alex van Warmerdam – grimmig en lucide.

Een nieuwe film van Alex van Warmerdam blijft nooit onopgemerkt en kan doorgaans rekenen op respectvolle recensies. Dat was bij Schneider vs. Bax ook zo. Maar de opwinding spatte er niet van af. Misschien kwam de film gewoon te kort na Borgman, twee jaar geleden geselecteerd door het filmfestival van Cannes. Dat was een mijlpaal, want de eerste Nederlandse film die kans maakte op de Gouden Palm in 38 jaar. Schneider vs. Bax liet het festival dit jaar lopen.

Dat was een rare beslissing, want Schneider vs Bax is Van Warmerdam op zijn best – lucide èn grimmig, speels èn ernstig. Van Warmerdam houdt het deze keer – zeker in vergelijking met het gecompliceerdere Borgman – simpel met een op de western geïnspireerd verhaal over twee huurmoordenaars die elkaar naar het leven staan in een vlak en leeg polderlandschap. Ramon Bax (Van Warmerdam zelf) heeft ondertussen nog wat te stellen met zijn depressieve dochter Francisca, fantastisch gespeeld door Maria Kraakman, die gaandeweg over meer veerkracht blijkt te beschikken dan haar stevig drank en drugs innemende pa.

Op een onnadrukkelijke manier zijn Van Warmerdams films altijd heel Nederlands. Het Franse dagblad Le Monde zag in de schietgrage polderwestern een allegorie op het huidige Nederland: ogenschijnlijk egalitair en vrijzinnig, maar vlak onder de oppervlakte een land dat bol staat van agressie en moord lust.

Van Warmerdam koos voor een beperkt aantal personages, en een film die zich op dezelfde dag en vrijwel geheel op dezelfde locatie afspeelt – Bax’ houten buitenhuis in het riet. Die rechtlijnige opzet krijgt een perfecte uitwerking. Alles klopt. Schneider vs. Bax is een van zijn meest onderhoudende, meest bevredigende films.