Vriendinnen op snel ijs

Amerikaanse opbloei doet vrouwenschaatsen goed. De nieuwe sterren Richardson en Bowe jagen op hun ‘thuisbaan’ op records.

Brittany Bowe

The Fastest Ice on Earth: in zijn lange concurrentiestrijd met Calgary mag de Utah Olympic Oval nog altijd graag pronken met die titel. Een week na hun succesvolle recordjacht op de Canadese baan willen Brittany Bowe (27) en Heather Richardson-Bergsma (26) de eer van hun Amerikaanse thuisbasis herstellen.

Daar, in de ijle lucht van Salt Lake City, leerden de twee snelste schaatssters van dit moment elkaar kennen, vijf jaar geleden. Brittany Bowe, afkomstig uit de hete lucht van Florida waar langebaanschaatsen een sport is voor zonderlingen en exoten, had tijdens de Olympische Winterspelen van Vancouver (2010) op tv gezien hoe snel een inlineskater als Richardson zich kon meten met de wereldtop.

Zelf was Bowe inlineskater en basketbalster – geen onverdienstelijke point-guard in het eerste team van Florida Atlantic University in Boca Raton. Maar voor een olympische carrière in die sport, zo moest ze al snel erkennen, kwam ze met haar 1,70 meter iets te kort.

Maar een gebrek aan schaatscultuur is in de Verenigde Staten nooit een punt geweest voor de echte doorzetters. En daarvan hadden ze er de afgelopen decennia genoeg. Afrikaans-Amerikaan en oud-shorttracker Shani Davis uit Chicago werd olympisch kampioen, net als Chad Hedrick uit Texas, die zijn opmerkelijke loopbaan begon als inlineskater, of Derek Parra, Amerikaan van Mexicaanse afkomst uit Californië. De Cubaans-Amerikaanse Jennifer Rodriguez uit Florida, bijgenaamd Miami Ice, was zelfs kunstrolschaatsster voordat zij haar eerste ijsbaan zag. Ze was meteen de laatste Amerikaanse vrouw die het ver schopte op de langebaan, met haar sprintwereldtitel in 2005. Daarna bleef het tien jaar stil rond de Amerikaanse vrouwenploeg, die in een grijs verleden nog aardig wat olympisch kampioenen voortbracht, met Dianne Holum en Anne Henning (1972), Sheila Young (1976), Bonnie Blair (1988, 1992 en 1994) en Chris Witty (2002).

Bowe en Richardson groeiden in Salt Lake City uit tot de grootste vriendinnen – maar ook elkaars grootste concurrenten. Ze deelden een appartement, samen met collega-sprinters Sugar Todd en Mitchell Whitmore. „Dat competitieve hebben we alleen op het ijs”, zei Bowe al tijdens de Spelen in Sotsji, waar beiden, net als de hele Amerikaanse ploeg, zwaar teleurstelden. „Na het schaatsen zitten we weer naast elkaar op de bank, kijken we televisie met een kop koffie. Maar door die concurrentiestrijd op het ijs stuwen we elkaar op tot een heel hoog niveau.”

Wat heet: „Dit zijn mannentijden”, zei drievoudig olympisch kampioen Marianne Timmer eerder dit jaar over hun prestaties op de 1.000 en 1.500 meter. Want sinds de deceptie van Sotsji gingen alle remmen los bij het duo. Bowe, vorig seizoen ongeslagen wereldkampioen op de sprint, brak vorige week in Calgary het oude record van Cindy Klassen op de schaatsmijl terug tot 1.51,59. Daarmee is ze nagenoeg even snel als de Noor Johan Olav Koss toen die in Hamar (1994) met een wereldrecord olympisch kampioen werd (1.51,29). En het wereldrecord dat Richardson vorig week reed op de 1.000 meter (1.12,51) scheelt maar een paar honderdsten met de winnende tijd van Dan Jansen (1.12,43) dat jaar, nog in het tijdperk van voor de klapschaats – dat wel.

De kans is zeer reëel dat hun wereldrecords op de 1.500 meter (zaterdagnacht) en de 1.000 meter (zondagavond) opnieuw worden aangescherpt. Het ijs van Salt Lake City ligt op 1.425 meter hoogte en is in theorie net iets sneller dan de baan van Calgary (1.105 meter).

Voor de twee Amerikaanse vrouwen is de World Cup in het olympisch ijsstadion van 2002 een minireünie, want beiden zijn inmiddels uitgewaaierd naar Europa. Richardson trok na Sotsji in bij haar levenspartner Jorrit Bergsma, met wie ze afgelopen zomer trouwde. Na een moeizaam eerste jaar, waar ze tussen alle marathonspecialisten vooral tegen zichzelf vocht tijdens de urenlange fietstochten, lijkt Mrs. Bergsma, zoals haar echtgenoot haar vorige week na haar wereldrecord noemde, in Friesland haar draai te hebben gevonden.

Bowe vond onderdak bij het internationale Team Stressless, onder Belgische vlag, met coach Bart Veldkamp en schaatsers als Jan Blokhuijsen en Bart Swings, maar ook haar landgenoot Joey Mantia. „Vooral het internationale karakter van de ploeg spreekt mij erg aan”, zei Bowe bij haar overstap. „Het samenvoegen van schaatsers met verschillende achtergronden zorgt ervoor dat je kan leren van elkaars techniek en strategie.”