Column

Angsthazen

Het zal ook wel de idiotie van wanhoop zijn geweest, maar de avond dat de wedstrijd Duitsland-Nederland was afgelast, moest ik ineens aan het kerstvoetbal in de twee wereldoorlogen denken. Ik was even retroactief ontroerd. Bijna dacht ik: wat waren ze toen beschaafd in dat menselijke ontsnappingsmoment aan haat, dood en gruwel. Broederlijke ingekeerdheid naar een bal die niet eens rond was. In het schrille contrast met de loopgraven was het intermezzo een gebaar van hoop.

Tezelfdertijd kon ik me niet voorstellen dat terroristen zich aan de primitieve onschuld van een sportavond zouden vergrijpen. Op het veld staan geen moslimhaters, valt de clash tussen culturen weg. God of Allah op noppen, het maakt niet uit. Zoals het niet uitmaakt dat sommige spelers de ramadan volgen, ook voor belangrijke Europese wedstrijden. Coaches respecteren dat en de ongelovigen in de kleedkamer verzaken aan commentaar en grapjes. Een partijtje voetbal verenigt – vandaar ook de blinde woede van hooligans die niet kunnen velen dat hun club zich verliest in gelijkgestemdheid en vriendschap, in beschaving.

Ik zag de diepe teleurstelling op de gezichten in Hannover. Een wedstrijd afgelasten, drie kwartier voor het fluitsignaal, is een radicale ingreep. Voetballers zijn geen bangeriken die bij een vuurpijl of een bommetje op hun moeder roepen. Ze willen altijd spelen, worden zelden gehinderd door onveiligheidsgevoelens. Ze vertrouwen op de atletische kracht van hun lichaam. Eens ze op het veld staan worden ze andere mannen, krijgers. De minuut stilte en de klanken van het volkslied zijn gauw vergeten.

Misschien was de afgelasting van Duitsland-Nederland terecht, misschien ook niet. Onbegrijpelijk is dat overheden die de burgers constant oproepen hun angsten te bezweren zelf in paniek slaan bij een dreigtelefoon en wat zwerfvuil. Het is een buiging voor terroristen die er in Hannover niet bleken te zijn.

Na de ellende met de interlands komt de Spaanse clásico precies op tijd. Het voetbal had nood aan een sprekende affiche. Doodjammer dat er dit weekeinde in de eredivisie geen klassieker geprogrammeerd staat. Feyenoord-Ajax zou helend zijn geweest. Ook oorlog, maar goedaardig, angst en vertwijfeling voor het vege lijf weggespeeld. Voetbal zoals het bedoeld is: een titanengevecht. Zo’n wedstrijd zou in de huidige omstandigheden het cachet van een ode aan het leven meekrijgen. Antidotum voor de heersende angstpsychose.

Ik droomde het ereterras exclusief bevolkt door vrouwen en kinderen – gezichten van een onbevreesde samenleving.

Voor risicowedstrijden worden de nodige maatregelen genomen. De beveiliging staat op scherp. Reken maar dat zaterdagavond in Madrid weinig ruimte zal gelaten worden aan dubieuze figuren met rugzakjes. Maar de wedstrijd gaat wel door. Ook nu de Catalaanse onafhankelijkheid zo demonstratief en brutaal wordt beleefd. Want de infrarode iconenstrijd tussen Messi en Ronaldo zal de meest fanatieke oorlogshitsers verblinden.

Is voetbal kwetsbaarder voor terreur dan andere sporten? Voor sommigen kan het een ergerlijke uitwas van casinokapitalisme zijn, terwijl het volkssport bij uitstek is. Massificatie met een zwart randje. Maar kijk dan naar de Tour de France. Zwervers die nagenoeg onbeschermd door dorpen en steden slingeren met aan de aankomst een volkstoeloop onder het oog van anderhalve wijkagent. De Tour als open slagveld. Toch gebeurt er nooit iets, op wat protesten van boze varkensboeren en schaaphoeders na.

Sport is drager van gemeenschapszin. Velden en tribunes zijn soms de enige plekken waar in een week nog iets van sociale uitwisseling plaatsvindt. Dat geef je niet op voor een dreiging van religieus crapuul. Ook in het perspectief van internationale verbroedering was de afgelasting van Duitsland-Nederland een ongelukkige beslissing. Alleen maar export van angst van bange politici en bobo’s.