Brazilië op dopinglijst WADA

Brazilië, organisator van de Olympische Spelen volgend jaar, werd woensdag op een ‘zwarte’ dopinglijst gezet. Wat zijn de gevolgen?

Het olympisch stadion van Rio de Janeiro, waar volgend jaar tijdens de Olympische Spelen de atletiekwedstrijden worden gehouden.

Ruim acht maanden voor de openingsceremonie van de 28ste Olympische Spelen heeft uitgerekend het gastland Brazilië zijn antidopingbeleid niet op orde. Wereldantidopingagentschap WADA plaatste de dopingautoriteiten van Brazilië samen met die van België, Frankrijk, Griekenland, Spanje en Mexico woensdag tijdens de Foundation Board Meeting in Colorado Springs (VS) op een zogeheten watchlist en eiste dat er voor 18 maart volgend jaar maatregelen zijn getroffen ter verbetering van het antidopingbeleid.

1 Een watchlist, hoe kom je daarop?

WADA schorst de dopingautoriteiten op die lijst tijdelijk, waaronder dus Brazilië. Maar er is perspectief op verbetering door een plan van aanpak dat reeds is ingediend. Die watchlist is lang niet altijd het gevolg van een dopingovertreding. Een land als België staat op de lijst om bureaucratische redenen. België heeft vier dopingautoriteiten: de Vlaamse, de Waalse, de Duitstalige (het gebied rond Eupen) en de Brusselse. Die laatste twee hebben nog nooit een dopingcontrole uitgevoerd, zegt dokter Hans Cooman, hoofd van de Vlaamse dopingautoriteit, omdat ze daar nooit regelgeving over hebben opgesteld. En omdat WADA naar een land als geheel kijkt, belandde België op de watchlist. Er is inmiddels een antidopingwet geschreven die moet worden goedgekeurd door de sportminister in het Duitstalige gebied en in Brussel. Na publicatie in het Belgisch Staatsblad kan het land van de lijst.

Voor Brazilië geldt iets soortgelijks, zegt Marco Aurelio Klein, hoofd van de nationale dopingautoriteit in het Zuid-Amerikaanse land. Brazilië heeft 26 staten met afzonderlijke sportfederaties. De nieuwe anti-dopingcode van de WADA, sinds 1 januari 2015 van kracht, moet langs al die staten en federaties. Dat is nog niet gebeurd en dus voldoet het land als geheel niet aan de code. Aurelio Klein: „Maar laat ik duidelijk zijn: we staan niet op de watchlist vanwege Russische toestanden, maar door bureaucratische rompslomp.”

2 Wat zijn de gevolgen?

Dopingautoriteiten in landen op de watchlist mogen hun taken blijven uitvoeren, maar moeten voor maart 2016 bepaalde verbeteringen in hun personele bezetting of de kwaliteit van hun antidopinglaboratorium hebben doorgevoerd.

3 En doen ze dat niet?

Dan schuiven de zes door naar de lijst met landen die sancties mogen verwachten – schorsing zoals gebeurde bij de Russische atletiekbond kan een optie zijn. De dopingautoriteiten op deze lijst mogen niet meer zelfstandig werken. Hun taken worden overgenomen door hun internationale collega’s. Dat is sinds woensdag het geval bij Rusland, Andorra, Israël, Argentinië, Bolivia en Oekraïne. Die laatste drie landen gebruiken dopinglaboratoria (voor tests) die niet officieel zijn geaccrediteerd – ook wel schaduwlaboratoria genoemd – en de andere drie voldoen niet aan de antidopingcode van WADA.

4 Komen de Spelen in gevaar, nu Brazilië ook wordt genoemd?

„Nee”, zegt Aurelio Klein, „maar ik ben er wel alert op dat de afzonderlijke staten voortmaken. In januari is het hier vakantie en in februari twee weken carnaval. Dan is het al bijna maart. We moeten echt opschieten. Het kan niet zo zijn dat de Spelen in gevaar komen door zoiets stoms.”

5 En hoe doet Nederland het eigenlijk?

De Nederlandse Dopingautoriteit staat niet op een van de lijsten omdat de herziene WADA-code naar tevredenheid van WADA is geïmplementeerd. Maar, zegt directeur Herman Ram, Nederland loopt het risico op den duur wel op die watchlist te komen.

Het aantal controles dat zijn organisatie uitvoert, staat niet in verhouding tot het aantal sporters – daar is te weinig geld voor. Nederland controleert volgens Ram te weinig op doping en dat kan WADA op een goed moment doen besluiten ook van Nederland hervorming te eisen.