iPad Pro: een tweede leven voor de tablet

Microsoft en Apple lanceren deze week nieuwe, luxe tablets. Het tijdperk van de tabtops lijkt aangebroken. Maar kunnen ze echt een laptop of pc vervangen?

Illustratie Roland Blokhuizen

Vier jaar lang waren ze niet aan te slepen, maar de hype is nu voorbij. Van de Apple iPad werden in het afgelopen kwartaal minder dan 10 miljoen exemplaren verkocht, het laagste aantal sinds 2011. Ook het aandeel in tablets van de nummer twee, Samsung, neemt af. Nu domineren spotgoedkope tablets. Zo verkoopt Amazon kleine tablets voor 50 euro – zes voor de prijs van vijf.

We zijn nog lang niet uitgekeken op tablets, maar een oude iPad is vaak nog goed genoeg voor basale taken als e-mail lezen, video kijken, facebooken of twitteren. Pas als de oude stuk is – scherm aan diggelen of een oververmoeide accu – koop je een nieuwe. Deze vervangingscyclus lijkt sterk op die van de pc, een markt die al enkele jaren krimpt. De toekomst ziet er voor de tablet niet goed uit: veel mensen gebruiken hun telefoon (die ze elke twee jaar vervangen) als primaire computer. Nóg een tablet in huis voegt daar weinig aan toe.

Daar komen de tabtops

De vraag naar nieuwe tablets zal pas stijgen als er apps komen die ook echt meer van de hardware vergen: een groter scherm, een snelle processor. Of nieuwe trucjes, zoals Apples 3D-Touch, het scherm dat ‘klikt’ als een muis. Maar ontwikkelaars maken het liefst apps voor zo veel mogelijk gebruikers, ook voor mensen die aan hun oude tablets verknocht zijn.

Als de markt niet groter wordt, dan moeten de tablets maar groter worden. Techfabrikanten mikken op zakelijke gebruikers die hun laptop zouden willen vervangen door een luxere tablet. Er is een tweede generatie tablets in de maak: de tabtops. Microsoft kwam in 2012 met die hybride vorm en dat krijgt nu navolging, onder meer van Lenovo, HP en Apple.

Microsoft introduceert deze week de Surface Pro 4, een 12 inch-tablet waarop Windows 10 draait. Het apparaat is met zowel vingers als een muis te bedienen; je kunt kiezen tussen het traditionele bureaublad en een Windows startscherm met grote iconen.

Apple aapt de Surface-formule na met de iPad Pro, een reuzen-iPad met bijbehorende toetsenbord-annex-hoes en aanraakpen, de Pencil. Met dit apparaat op zak, belooft Apple-baas Tim Cook, kun je je laptop thuislaten. „Ik heb voor mijn werk niets anders nodig dan de iPad Pro en een telefoon.”

Wat is er zo ‘pro’ aan de Surface Pro en de iPad Pro? Ze zijn bedoeld voor een professionele doelgroep die wil produceren. Spreadsheets en presentaties in elkaar schroeven of afbeeldingen creëren, lange stukken tekst en video’s bewerken. De meeste tablets worden nu gebruikt om tekst en video mee te consumeren, de Surface Pro en iPad Pro zijn bedoeld om er ook echt werk mee te kunnen verzetten.

Eén nadeel van de apparaten met zo’n los toetsenbord is dat ze niet erg stabiel rechtop staan op je schoot. Dat gebrek aan lappability – een woord dat Microsoft uitvond – is voor veel mensen een reden om toch maar voor een echte laptop te kiezen.

Als je twee apparaten in één gadget wil stoppen werpt dat een nieuwe vraag op. Welk besturingssysteem is geschikt? Microsoft kiest voor een hybride aanpak: Windows 10 is met vingers en met muis te bedienen – twee grafische interpretaties van hetzelfde besturingssysteem.

Mobiele en ‘vaste’ wereld komen samen

Apples iPad Pro houdt het bij een gewone iOS-versie, in combinatie met een aanraakpen. Dat is niet voldoende om een volwaardige computerervaring te bieden: iOS (voor iPhones en iPads) is lang niet zo flexibel als OS X (voor iMacs en MacBooks). Een bestandje heen en weer slepen tussen applicaties is er niet bij. Laat staan software om bestanden te beheren.

Ook Google worstelt met de integratie van de mobiele en ‘vaste’ wereld. Volgens de Amerikaanse zakenkrant Wall Street Journal zou Google overwegen om Android en Chrome OS (voor laptops en pc’s) samen te voegen voor een nieuwe groep hybride apparaten.

Maar zo eenvoudig zijn die smaken niet samen te voegen. Android is een besturingssysteem dat geplaagd wordt door kwaadaardige software, terwijl Chrome OS bekendstaat als veilig omdat het volledig afgeschermd in de cloud draait.

Apple wil iOS en OS X gescheiden houden. Totdat de eerste MacBooks met aanraakbesturing op de markt komen is Microsofts Windows  voorlopig de koning van tabtops. De Surface groeide na een valse start (afschrijving van 900 miljoen dollar op de eerste – incomplete – versie) uit tot een extra omzetpost van 900 miljoen dollar per jaar.

Dat valt overigens in het niet bij de iPad-omzet van Apple: 23,2 miljard dollar in het afgelopen boekjaar. Het is dus nog te vroeg voor gejuich op het hoofdkantoor van Microsoft.

 

Getest: een iPad met een te grote broek

Een eerste testsessie met de iPad Pro. Microsoft had helaas nog geen recensieexemplaar van de Surface Pro 4 beschikbaar.

Wow, die is groot. Dat is de eerste reactie als je een iPad Pro uitpakt. Het grootste broertje uit de iPad-familie heeft een 12,9 inch scherm in plaats van 9,7 (iPad Air) of 7,9 inch (iPad mini).
Het iOS-systeem is niet of nauwelijks aangepast en dus oogt het beginscherm als een iPad met een te grote broek aan: veel loze ruimte tussen de iconen en geen mogelijkheid om het aan te passen.  
Als  twee apps naast elkaar staan via multitasking komt dat enorme scherm goed van pas. Ook prettig: een digitale krant in tabloid-formaat lees je bijna zonder in te zoomen op het scherm. Het virtuele toetsenbord krijgt meer ruimte en toont nu ook meteen een rij met cijfers. Dat scheelt een hoop heen en weer schakelen tussen numeriek en gewoon toetsenbord. Bij sommige applicaties die nog niet zijn aangepast, verschijnt een keyboard met enorme toetsen. Niet alle  apps werken vlekkeloos op de iPad Pro. Zo geeft Spotify er continu de brui aan.

De snelste tablet?

De processor in de iPad Pro is de A9X, die in de verschillende tests als allersnelste tablet uit de bus komt. In het dagelijks gebruik merk je daar niet zo veel van, totdat je zware taken gaat uitvoeren zoals (meerdere) videostreams editen. Apple demonstreerde een montage met 4K-filmpjes in iMovie die zonder gestotter verliep. Het beeldscherm met een resolutie van 2732  x 2048 pixels is indrukwekkend. Het vraagt wel om bescherming, bijvoorbeeld met de optionele hoes die Apple verkoopt à 69 euro. Met  713 gram gewicht en slechts  6,9 mm dikte is het een supertablet, maar de Pro is log in vergelijking met de rest van de iPad-familie. Dit is geen apparaat dat je in de trein of de bus snel te voorschijn trekt.

 

Hoe schrijft-ie?

Het pronkstuk van de iPad Pro is niet de snelle processor of het scherm. Dat is de Pencil, de stylus die voor 109 euro los te koop is. De Pencil werkt nauwkeuriger dan concurrenten en is perfect voor tekenen of beeldbewerking. Voor je het weet zit je te aquarelleren à la Bob Ross. Ook ervaren Wacom-gebruikers (de belangrijkste producent van drukgevoelige ‘tekenpennen’) die we het reviewexemplaar lieten uitproberen vinden dat de Apple Pencil erg precies werkt - met name de geringe afstand ten opzichte van het scherm.
Onhandig: je kunt ‘m niet aan het scherm klikken zoals bij de Surface Pro. En je moet ‘m om de 12 uur opladen door de Pencil als een soort antenne in de oplaadpoort van de iPad Pro te prikken. In 15 seconden tijd heb je 'm voor 30 minuten opgeladen.
Steve Jobs had een hekel aan de stylus - je hebt je vingers toch om een touchscreen te bedienen. Maar dat was tijdens de introductie van de iPhone en die had een petieterig scherm vergeleken met de iPad Pro. Zo’n groot scherm vraagt om een aanwijsstokje.

 

Eigenlijk is die iPad Pro een tekenbord van duizend euro.

Een video die is geplaatst door @marchijinknrc op

 

Hoe klinkt-ie?

De speakers in de iPad Pro zijn een flinke verbetering met het mono-geluid van de vorige iPad. De ‘slimme’ luidsprekers passen zich aan aan de manier waarop je iPad vasthoudt, en dat is prettig bij het kijken naar films. Het is wel vermoeiend om zo’n grote lichtbak langdurig vast te houden als je naar een film kijkt. Je kunt de iPad Pro met de Smart Cover overeind zetten, maar erg stevig is die constructie niet.

Als vervanger voor de pc is de iPad Pro  ongeschikt. Je mist een muis om bestanden, teksten en getallen  te slepen. de muis- of trackpadfunctie kun je wel nabootsen via het keyboard, maar de interactiviteit tussen de verschillende programma’s blijft beperkt. Het is jammer dat Apple de 3D-touch functie niet toevoegde aan de iPad Pro. Dat zit wel op de laatste generatie iPhones en laat je  als gebruiker het scherm als een soort tweede muisknop gebruiken, door harder te drukken.

Apple helpt je wel om het aantal keren te verminderen dat je je handen moet optillen naar het scherm. Zo is er per app een overzicht van de belangrijkste keyboard-shortcuts beschikbaar . Alt-tab werkt net zoals in OS X, verder staat Apple geen ‘computerachtige’ taken toen op deze reuzeniPad. iOS en OSX blijven strikt gescheiden.

Wat kost-ie?

De prijs: 919 euro (32 GB) en 1.099 (128 GB). Wil je er ook een mobiele sim bij dan ben je 1.249 euro bij. Voor de losse keyboardhoes (die de komende weken nog niet in de winkel ligt) durft Apple 179 euro te vragen. Voor dat geld  koop je bijna een MacBook Pro (1.449 euro). Of een MacBook Air én een iPad mini. Of een Surface Pro 4 (vanaf 999 euro met 128 GB geheugen, inclusief  stylus) .