Column

De Geldput

Het nieuwe station van Arnhem van architect Ben van Berkel is zo oogverblindend mooi en heeft uiteindelijk zo veel gekost (163 miljoen euro) dat het niet meer bij de stad past. Leuk hoor vier sterren in de Volkskrant en NRC Handelsblad, maar wat doet die enorme zilverkleurige mossel daar?, dacht ik toen ik er gisteren doorheen wandelde. Alsof Excelsior de thuiswedstrijden voortaan in De Kuip ging spelen.

„Een historische dag voor de stad”, twitterde de Arnhemse burgemeester Herman Kaiser op de dag van de opening. De Arnhemmer moest maar vooral trots zijn op het gebouw, was de onderliggende boodschap, en de twintig jaar waarin de stad zich op onvergetelijke wijze voor lul had gezet maar snel vergeten.

De ontstaansgeschiedenis van het nieuwe station liet zich lezen als een stripboek van Guust Flater: er was een visioen, het ging steeds meer kosten, de oplevering werd telkens uitgesteld en ondertussen was het oude station alvast gesloopt. De noodoplossingen die werden bedacht, waren zo klantonvriendelijk dat je er bijna een complot van de autolobby achter ging vermoeden. Een tijdelijk station op flinke afstand van de perrons, die alleen via een staketsel van wiebelige loopbruggen en trappen te bereiken waren, eindeloze omlooproutes langs (vaak gesloten) winkeltjes en een fietsenstalling op het dak bijvoorbeeld.

In dat proces van een stap vooruit en drie stappen terug herkende ik de Arnhemmer in mezelf: de hele tijd zeggen dat het ‘bijna af’ is en er dan vervolgens nog heel lang over doen. Een dag voor de officiële opening barstte het er van de werkmannen, sommigen met de tekst ‘Afbouw’ op hun overalls, die op laatste moment nog van alles moesten.

Wethouder Gerrie Elfrink van de SP, die bij de opening ironisch genoeg de gebraden haan uithing – zijn partij was destijds als enige tegen het nieuwe station – zei in een interview: „Gelukkig hebben mensen geen geheugen voor pijn.”

In Arnhem wel hoor, Gerrie.

Daar weten ze zestig jaar na de oorlog nog tot in detail te vertellen hoe erg of het was om geëvacueerd te worden. Ook degenen die het niet hebben meegemaakt.

Lezers van het regionale dagblad De Gelderlander kozen uit een lange rij suggesties – waaronder Oester, Grot, Slakkenhuis, Wokkel en Wafelijzer – alvast de Geldput als bijnaam voor het nieuwe gebouw.

Wat ook heel Arnhems was dat de opening van een gebouw dat in Milaan, Hamburg of Glasgow niet had misstaan en dat wat tientallen miljoenen te veel heeft gekost, werd gevierd met onbekende singer-songwriters, sneldichters uit de regio, een plukje dansers van Introdans en een gratis kopje koffie voor de passant. Daar kon je veel van vinden, maar niet dat het te veel gekost had.