Londen werd een war zone tijdens de Olympische Spelen

Britten trokken in 2012 ruim twee miljard euro uit voor de beveiliging van de Spelen in Londen.

Bij de Olympische Spelen van 2012 in Londen werden 18.000 Britse militairen  ingezet – twee keer zoveel als in Afghanistan. Foto Michael Kappeler/EPA

De sluipschutters en raketafweersystemen stonden tijdens de Olympische Spelen in Londen in 2012 op de daken, er was een gedeeltelijke no-fly zone ingesteld boven de hoofdstad, die werd bewaakt door gevechtsvliegtuigen, en 18.000 Britse militairen waren ingezet – twee keer zoveel als in Afghanistan.

De inzet van leger, luchtmacht en marine was noodzakelijk, meenden de Britten. Zeven jaar eerder, een dag nadat Londen de Spelen kreeg toegewezen, lieten vier zelfmoordterroristen in de ochtendspits bommen ontploffen. Er vielen 52 doden en meer dan 700 gewonden. De Olympische Spelen zouden daarom „een aantrekkelijk doel voor onze vijanden” zijn, zei het hoofd van de binnenlandse veiligheidsdienst MI5 in aanloop naar het sportevenement.

Naar schatting een zesde van het olympische budget van 9,3 miljard pond (13,3 miljard euro) werd aan beveiliging besteed. Het was de grootste veiligheidsoperatie van de Britten sinds de Tweede Wereldoorlog.

Aanslag hád gekund

Onbekend is of en hoeveel terreuraanslagen de Britten die zomer wisten te voorkomen. David Anderson, de onafhankelijke toezichthouder op terreurwetgeving, schreef in zijn jaarverslag dat „geen specifieke bedreiging publiekelijk is geïdentificeerd”. Maar hij concludeert ook: „Op basis van wat ik heb gezien, is het een eerlijke (maar oncontroleerbare) veronderstelling dat een door Al-Qaeda geïnspireerde aanslag had kunnen plaatsvinden als men dacht dat het haalbaar was. Een ontregelende bommelding van dissidente republikeinen [uit Noord-Ierland, red.] was ook een mogelijkheid.”

Hij noemde de voorbereidingen „zeer nauwgezet en uitgebreid”. MI5 en MI6 (de buitenlandse veiligheidsdienst) haalden mankracht van andere projecten, en in de aanloop naar de Spelen was er „een toename in contraterrorisme”.

Het grootste schip van de Britse marine, de HMS Ocean,  lag in de Theems voor de beveiliging van de Olympische Spelen. Foto Andy Rain/EPA

Tijdens de Spelen werden er 200 arrestaties verricht, waarvan de helft voor de illegale verkoop van kaartjes. Het ernstigste incident was toen iemand een lege fles op de baan van de 100 meter gooide, op het moment dat Usain Bolt moest rennen.

165 miljoen cyberaanvallen

Ook vonden er cyberaanvallen plaats. Gerry Pennell, verantwoordelijk voor de elektronische infrastructuur, zei op een conferentie in 2013 dat er 165 miljoen individuele aanvallen waren geweest, waarvan zes serieus. Een daarvan was ingezet door een ander land, vertelde Pennell volgens het tijdschrift Computer World.

In een documentaire van de BBC over cyberterreur vertelde het hoofd veiligheid, Oliver Hoare, hoe hij de ochtend van de openingsceremonie werd wakker gebeld met de mededeling dat het lichtcircuit werd gehackt. Daardoor had het olympische stadion zonder licht kunnen zitten. Het lukte de hackers niet in te breken, maar „we stonden klaar alles met de hand te doen”. „Dat is een botte manier om uit te leggen dat we heel veel technici klaar hadden staan.”

De Britse regering moest 3.500 extra militairen inzetten

Overigens ging niet alles goed. Twee weken voor de Spelen bekende het particuliere beveiligingsbedrijf G4S dat het niet op tijd de beloofde 13.700 man kon leveren voor de 34 verschillende olympische locaties. Het was moeilijk voldoende beveiligers met de juiste kwalificaties te vinden, en het wervingsproces verliep chaotisch. De Britse regering moest daarom 3.500 extra militairen, die al klaar stonden voor eventualiteiten, inzetten. G4S betaalde de rekening.

De Britten zouden onlangs door Japan, dat in 2020 de Spelen organiseert, zijn gevraagd advies te geven. „De Japanners waren onder de indruk hoe goed alles in Londen verliep, en hoe de beveiliging een goed verloop niet in de weg stond, noch zorgde voor lange rijen”, zei een bron tegen The Independent.