Tien beelden, tien verhalen, tien makers

De fotografen van de Beelddragers zijn jong en nog maar net afgestudeerd. Op X10 in Amsterdam is hun werk voor het eerst te zien en voor het eerst te koop – ook voor jonge verzamelaars.

Elmer Driessen Blauw grijs hardsteen

Stel je Lotte Fondse voor. Ze is net verhuisd, van Amsterdam Slotervaart naar Amsterdam Oost, en om vertrouwd te raken met die nieuwe buurt maakt ze wandelingen, haar camera neemt ze mee. Zo wil ze zich de straten en de voorwerpen in die straten eigen maken. En hé, daar in het midden van de stoep die cirkel van krijt, naast twee lege parkeerplekken: waarom is die getekend? Heeft iemand zich gebukt en een cirkel om zijn lichaam getrokken? En die sporen van autobanden er vlak naast, hoe komen die daar?

Of neem Hester den Boer. Ze vertrok op de bonnefooi naar Rusland, naar Siberië. Tijdens haar reis logeert ze bij mensen thuis, die haar vertellen over hun leven. Het leven in Kolpashevo bijvoorbeeld, een dorp bij Tomsk aan de rivier de Ob, waar op deze vroege morgen in mei de zon nog net niet sterk genoeg is om alle sneeuw te laten smelten. Vredig, lijkt het, met die berkenbomen in de zon, de houten huizen, de stadsbus in de verte.

Maar nee. Hester den Boer is op weg naar de rivier wanneer ze deze foto neemt. Want, weet ze van de mensen bij wie ze logeert: tijdens de viering van een lokale feestdag, een jaar of dertig geleden, kwamen daar zomaar tientallen lichamen bovendrijven. Een massagraf uit de tijd van Stalin, door het eroderen van de rivier tevoorschijn gekomen. Familieleden en vrienden van de mensen met wie ze net heeft gepraat, waren het.

Lotte Fondse is dit jaar als fotograaf afgestudeerd aan de Gerrit Rietveld Academie, Hester den Boer heeft in 2010 een master gedaan in Genocidestudies, ze is journalist en fotograaf. Hun beelden hangen vanaf vrijdag twee dagen lang op X10 in het Volkshotel in Amsterdam. Ze zijn daar te koop voor 50 euro, in een editie van 30. En niet alleen die van hen, nog acht andere beginnende kunstenaars exposeren op X10: tien makers, hun beelden en het verhaal dat ze vertellen bij dat beeld (en dat je kunt beluisteren door een podcast op te zetten).

Een echt podium

Is dat bijzonder? Er zijn zoveel tentoonstellingen en galeries, toch?

Ja, dat is zo, maar in deze vorm is de expositie uniek: alle beelden zijn gemaakt in opdracht van een stel jonge curatoren, Beelddragers noemen ze zich, die collega-jong talent scouten en hun voor het eerst een echt podium geven, ook al is dat podium er maar twee dagen (de rest van het jaar online). Voor het beoogde publiek geldt hetzelfde: jonge mensen die voor het eerst een kunstwerk kopen.

Om je eerste kunst te kopen, zegt Tjade Bouma, moet je over een drempel heen stappen. „En wij willen je helpen dat te doen, zodat je erachter komt dat dat gewoon kan, een kunstwerk kopen.”

Bouma was in 2010 een van de drie oprichters van Beelddragers, met Eva Bremer en Brenda Verduin. Het is een stichting (‘niemand wordt er rijk van’), en het scouten doen ze in hun vrije tijd: kunstacademies bezoeken, kijken en praten.

Want bij het beeld moet een verhaal komen zodat je, als beginnend kunstkoper, een idee hebt van waar je naar kijkt. De eerste twee keer van X10 hing dat verhaal in print naast het beeld. „Maar dat leidde af, dan gingen mensen lezen in plaats van kijken.” Vandaar nu de podcast.

En lukt het om publiek te bereiken? Tot nu toe is er elk jaar altijd van elke kunstenaar in elk geval één beeld verkocht, „maar ook wel eens zestien, je kunt het nooit inschatten”.