Opvolger dominee Paisly verlaat Noord-Ierse politiek

Premier Robinson kondigde donderdag zijn afscheid aan. Democratic Unionist Party moet op zoek naar een nieuwe leider.

Robinson staat de pers te woord in september in Stormont Castle in Belfast. Foto Paul Faith / AFP

Na bijna veertig jaar komt er een einde aan de politieke carrière van Peter Robinson. De Noord-Ierse premier kondigde donderdagochtend in de Belfast Telegraph aan dat hij begin volgend jaar opstapt.

Het betekent dat Democratic Unionist Party (DUP), de grootste partij in Noord-Ierland, in mei de belangrijke verkiezingen voor het eigen parlement ingaat met een nieuwe leider.

De 66-jarige Robinson volgde in 2008 dominee Ian Paisley op als partijleider, wiens tweede man hij jarenlang was geweest. Met zijn leiderschap veranderde vooral de toon van de DUP. Paisley, bijnaam dr No - gold tot bijna op het laatst als onverzettelijk. Robinson was meer een technocraat, strateeg, pragmaticus.

Bloedige erfenis

Al betekende dat niet dat de samenwerking met de nationalistische Sinn Féin soepeler verliep. De afgelopen vijf jaar werden gekenmerkt door verslechterde verhoudingen tussen de twee partijen, die sinds het Goede Vrijdagakkoord van 1998 de macht moeten delen. De conservatieve DUP en het socialistische Sinn Féin denken heel verschillend over de door Londen geëiste bezuinigingen.

Op de voorgrond speelt bovendien nog altijd de erfenis van the Troubles, de bloedige burgeroorlog tussen katholieken en protestanten waarbij 3.600 doden vielen. Zo dreigde in september een regeringscrisis toen de fractievoorzitter van Sinn Féin werd gearresteerd wegens mogelijke betrokkenheid bij een moord. Robinson en zijn ministers weigerden rond één tafel te zitten met de Sinners. De dreiging van de Britse regering dat zij anders het bestuur van Noord-Ierland weer zou overnemen, waarmee iedere vooruitgang sinds het vredesakkoord teniet zou worden gedaan, deed hen echter weer onderhandelen. Pas begin deze week werd een akkoord bereikt over hoe de bezuinigingen moeten worden ingevoerd.

Of dat stand houdt, is onzeker. Het is het derde akkoord in twee jaar, en opnieuw is niets geregeld over het recht van slachtoffers van de Troubles op een proces. Noch over wat er moet gebeuren met daders die nog niet zijn berecht, of politieagenten of militairen die in opdracht van de Britse regering schoten. Juist over die punten laaide het geweld de afgelopen jaren op. Luisteraars van BBC Radio Ulster noemden het akkoord dinsdag in plaats van het Fresh Start-akkoord dan ook een ‘Groundhog Day Deal’ en ‘Deja Vu Agreement’. Robinson beloofde donderdagochtend in elk geval te zullen aanblijven tot het akkoord in het nieuwe jaar is geïmplementeerd.

Enorme druk

De premier wist op de juiste momenten wel samen te werken met vicepremier Martin McGuinness van Sinn Féin. Daarbij telde symboliek in het nog altijd verdeelde land. Zo was Robinson na een moord aanwezig bij een Gaelic football-wedstrijd, een erg populaire sport in Ierland.

Robinson ontkende tegenover de Belfast Telegraph dat hij om gezondheidsredenen opstapt. Eerder dit jaar had hij een hartaanval. Maar hij noemde wel de „enorme druk” waaronder hij staat als politicus. Hij werd in 1979 voor het eerst gekozen in het parlement namens Oost-Belfast. In het interview zegt hij dat „politiek leiderschap moet vernieuwen, mensen aantrekken met misschien meer energie, en mensen met nieuwe ideeën”.

Grootste vraag is wie hem zal opvolgen. De 45-jarige Arlene Foster, minister van Financiën werd donderdagochtend veel genoemd. Ze is binnen haar partij geliefd, en tijdens kabinetscrises was zij regelmatig interim-premier als Robinson om tactische redenen even opstapte.