Lastenverlichting van de baan tenzij senaat anders beschikt

Aangenomen en straks waarschijnlijk toch verworpen. Dat is het lot van het Belastingplan van het kabinet dat de Nederlandse bevolking een lastenverlichting van 5 miljard euro in het vooruitzicht stelde. De Tweede Kamer stemde er gisteren in meerderheid mee in. Maar gelet op de stemverhoudingen zal een andere meerderheid, die in de Eerste Kamer, het plan vermoedelijk torpederen. En zo de belastingverlaging die een groot deel van de bevolking ten deel zou vallen, van tafel halen.

Het hoeft niet zo te zijn. Eerste Kamerleden zijn tenslotte niet aan het stemgedrag van hun collega’s aan ‘de overkant’ gebonden. Maar gelet op de hardnekkige, goeddeels mislukte pogingen van het kabinet om oppositiepartijen te paaien, wordt ervan uitgegaan dat de senatoren zich volgende maand aan de consignes van hun politieke leiders zullen houden. Een andere mogelijkheid is dat het kabinet, staatssecretaris Wiebes (Financiën, VVD) voorop, een list verzint. Een ‘novelle’ dus die voldoende oppositiepartijen over de streep trekt. Zo blijft de spanning er nog tot medio december in.

In de Tweede Kamer stemden de coalitiepartners VVD en PvdA voor, evenals het CDA, alsmede drie ex-PVV’ers en een voormalige VVD’er. Bij de PvdA zal zijn opgevallen dat haar fractieverlaters, het duo Kuzu/Özturk, consequent met de oppositie-minus-CDA meestemde en dus tegen de belastingverlaging.

Geen partij was eigenlijk tegen de lastenverlichting, maar bijvoorbeeld omdat die onvoldoende ten goede kwam aan eenverdieners (ChristenUnie, SGP) of ouderen (50Plus) stemden ze maar helemaal tegen. D66 achtte het werkgelegenheidseffect te gering.

Opvallend was dat een argument dat tegen de lastenverlichting pleit, in de dagenlange debatten zelden een rol speelde. Dat luidt dat het geld ook heel goed kan worden ingezet voor verlaging van de staatsschuld en voor het bereiken van een begrotingsoverschot. Dat zou een verstandig besluit zijn – de 5 miljard ligt niet voor het oprapen, maar moet door de overheid worden geleend.

Het is zuur voor de vorig jaar aangetreden staatssecretaris Wiebes dat zijn Belastingplan dreigt te sneuvelen. Eerder moest hij vaststellen dat voor de broodnodige vereenvoudiging van het belastingstelsel geen werkbare meerderheid te vinden was. Hij betaalt de tol voor de politieke versnippering van Nederland, die zo goed zichtbaar is in de samenstelling van de indirect gekozen senaat.

Volgend jaar, met dan een verkiezingsjaar in het vooruitzicht, krijgt hij een nieuwe kans. Intussen kan Wiebes aan de slag met de uitvoering van een wens die de Tweede Kamer hem gisteren unaniem meegaf: werk aan een systeem dat het werkelijke en niet het fictieve rendement op vermogen belast.