Kabinet moet na ‘Parijs’ plannen omzetten in actie

Vandaag debatteren de fractievoorzitters met Rutte over ‘Parijs’. Veel extra structurele maatregelen tegen radicalisering zitten er niet in.

Premier Rutte afgelopen zaterdag tijdens het afleggen van een verklaring over de aanslagen in Parijs. Foto ANP / Bart Maat

Zie maar eens te voorkomen, zei PvdA-fractievoorzitter Diederik Samsom van de week, dat „een groepje mannen in Brussel in een busje stapt met hun kalasjnikovs en rechtstreeks naar Amsterdam rijdt”. Honderd procent veiligheid kan een kabinet nooit garanderen, wil hij er maar mee zeggen. 

Vandaag debatteren de fractievoorzitters in de Tweede Kamer met premier Mark Rutte over de aanslagen in Parijs. Hoe heftig die ook waren, de partijleiders zullen er ‘gewone’ politiek van maken vandaag.

De natuurlijke reflex van politici is: maatregelen willen nemen. Laten zien dat zij iets dóén. Wat moet anders, meer, minder, beter? Doet het kabinet genoeg om de kans op een terreurdaad in Nederland te minimaliseren? En om angst weg te nemen?

Toch ligt het antwoord op die vragen dit keer voor de meeste partijen niet in nieuwe plannen. Het kabinet bekijkt of extra grenscontroles nodig zijn en of de identificatie van asielzoekers beter kan, schreef Rutte gisteren aan de Kamer. Maar nieuwe structurele maatregelen tegen radicalisering zitten er niet meer in.

Het kabinet trok begin dit jaar, na de aanslag op weekblad Charlie Hebdo, al 129 miljoen euro extra uit voor de veiligheidsdiensten. Dat gebeurde op aandringen van zowat de hele oppositie. Nu opnieuw pleiten voor meer extra geld, zou blijk geven van een slechte inschatting toen. „Meer geld is niet per se de oplossing. En als het kabinet wel nieuwe maatregelen wil nemen of een groter budget nodig heeft, moet het zich maar melden”, zoals VVD-fractievoorzitter Zijlstra gisteren zei.

Vorige week stuurde minister Van der Steur (Justitie, VVD) een update van de maatregelen die het kabinet tot nu toe heeft genomen. Er lopen tachtig aan jihadisme gerelateerde onderzoeken bij het Openbaar Ministerie, met 110 verdachten. Afgelopen vier maanden zijn negen mensen aan de terrorismelijst toegevoegd, die lijst is nu 27 personen lang. De politie heeft „meer aandacht” voor de opsporing van handel in vuurwapens. En „visumplichtige extremistische sprekers”, haatimams dus, worden geweerd.  

Tegelijk zal het grootste deel van de oppositie vandaag juist roepen dat het kabinet harder moet werken – op Geert Wilders na, die het sluiten van de grenzen als voornaamste oplossing ziet. Het repressieve deel van de maatregelen loopt achter op de rest, omdat de wet daarvoor meestal moet worden aangepast. Van de acht anti-jihadisme-wetsvoorstellen die het kabinet in de pen heeft, heeft het parlement er nog niet één aangenomen.

In de publieke opinie kreeg de ‘softe’ aanpak van radicalisering in Nederland lof. De gedachte dat theedrinken werkt. Het werk van wijkagenten en straatcoaches die weten wat er in hun buurten speelt, dus. Zij zullen vandaag van PvdA-leider Samsom vast complimenten krijgen.

Recent onderzoek concludeert dat het op dat gebied ook beter kan. Gemeenten begrijpen dat ze niet alle gevoelige informatie van het OM of de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding kunnen krijgen, maar die „gebrekkige informatie-uitwisseling zit de uitvoering van hun taken op lokaal niveau in de weg”.