Column

Dollars? De Chinese munt rukt op

Dollar, pond, euro, yen. Renminbi? De kans neemt sterk toe dat de Chinese munt zich mag voegen bij de elite van officiële internationale ‘reservevaluta’s’. Eind november stemt het bestuur van het Internationaal Monetair Fonds over de toetreding van de renminbi tot de officiële rekenmunt van het IMF. Deze papieren munt, de special drawing right, wordt gebruikt voor de interne calculaties bij het IMF en het berekenen van de waarde van bijvoorbeeld de leningen die het fonds verstrekt. Hij wordt sinds 1969, toen de suprematie van de dollar begon te wankelen, samengesteld uit een mandje van de voornaamste wereldvaluta’s. Dat zijn nu de dollar, de euro, het Britse pond en de yen.

De oude economische wereldorde dus.

Toetreding van de Chinese renminbi, ook wel yuan genoemd, zou een erkenning zijn van de plaats die het land in de nieuwe economische wereldorde wil innemen. Er zijn tal van technische voorwaarden om de renminbi toe te kunnen laten. En China heeft dit jaar moeite gedaan om daaraan voor een deel te voldoen. Maar de beslissing om de Chinezen via hun munt toe te laten tot de elite van het mondiale financiële systeem is uiteindelijk politiek.

Begin dit jaar gaf niemand de Chinese aanvraag bij het IMF nog veel kans. Maar de oprichting van de Asia International Infrastructural Bank (AIIB) in juni veranderde alles. Deze door China geïnstigeerde ontwikkelingsbank kreeg een enorme vaart toen de Britten, als eersten in Europa en tot verbijstering van de Verenigde Staten, mee bleken te willen doen. De rest van Europa (ook Nederland) volgde paniekerig het Londense voorbeeld, waarna de VS geïsoleerd achterbleven.

China had met de AIIB zijn eigen alternatief gelanceerd voor de Wereldbank. Het Amerikaanse Congres blokkeert nu al jarenlang een herverdeling van de stemmen in het voordeel van de opkomende landen binnen het IMF. Wat als Beijing, uit onvrede met de huidige machtsverdeling, ook een ‘eigen’ monetair fonds zou oprichten?

En zo kwam de acceptatie van de renminbi als officiële reservemunt in een stroomversnelling. Vorige week gaf de staf van het IMF een positief advies, directeur Christine Lagarde schaarde zich daarachter en op 30 november wordt er gestemd in het bestuur. Afwijzing in zo’n laat stadium zou zo’n enorme schoffering van China zijn dat dit al zo goed als ondenkbaar is.

Betekent dit dat China, buiten alle valutaire symboliek, ook daadwerkelijk een gelijke plaats naast de VS krijgt in de wereldeconomie? Als de Amerikaanse economie met 2,5 procent blijft groeien en de Chinese met 7 procent, dan is China in 2023 groter dan de VS.

Maar gisteren publiceerde het Demand Institute, een zusterorganisatie van de internationale zwaargewicht, de Conference Board, een ontnuchterend rapport over de Chinese economische vooruitzichten. Gebrekkige instituties en de vergrijzing zorgen volgens dat rapport voor een moeizame ontwikkeling van de Chinese productiviteit.

De stijging van de productiviteit is de sleutel tot de economische groei. De verwachting van het Demand Institute is dat de Chinese economie vanaf volgend jaar slechts met 4,5 procent groeit tot 2020, en met 3,6 procent daarna. Als die voorspelling uitkomt, dan passeert China pas in 2040 de Verenigde Staten. Ook dat is symboliek. Maar dat betekent niet dat het, net zo min als de status van de renminbi, onbelangrijk wordt gevonden.