Britten sluiten over tien jaar hun kolencentrales

Londen komt als eerste met een concrete datum voor sluiting van vervuilende kolencentrales.

Steelt David Cameron de show op de VN-klimaatconferentie eind deze maand in Parijs? Wordt de moeder van de zwaar vervuilende industriële revolutie na anderhalve eeuw de voortrekker van een schone wereld?

Gisteren maakte staatssecretaris Amber Rudd van Energie en Klimaatverandering bekend dat de Britse kolencentrales dichtgaan. Vanaf 2023 gaan ze op een laag pitje, en vanaf 2025 gaan ze dicht. „Een ontwikkelde economie als de onze kan geen genoegen meer nemen met vervuilende, vijftig jaar oude, CO2-intensieve kolencentrales”, aldus Rudd. Ze kondigde aan dat ze begin 2016 met concrete voorstellen komt.

Daarmee wordt het Verenigd Koninkrijk het eerste land dat een concrete datum noemt voor de sluiting van de centrales. In Duitsland zijn onlangs afspraken gemaakt om bruinkoolcentrales voorlopig uit te zetten, in ruil voor een vergoeding van 1,8 miljard euro. In de VS wordt de productie van kolencentrales aan banden gelegd door scherpe emissienormen. In Nederland wordt ‘verkennend’ gesproken over mogelijke sluiting.

In de Britse aankondiging gaat het alleen om de meest vervuilende kolencentrales die niet zijn uitgerust met apparatuur om de CO2-uitstoot op te vangen. Opvang en opslag van dit broeikasgas (CCS) geldt als een belangrijk instrument om de uitstoot te verminderen. Nu is dat echter niet rendabel, omdat de emissierechten zo goedkoop zijn. Met een handelsprijs van ver onder de 10 euro per ton CO2 is het voordeliger om dit gas gewoon de lucht in te sturen dan ondergronds op te slaan.

Dat is ook de reden dat de CCS bij de nieuwe kolencentrales op de Maasvlakte bij Rotterdam – ondanks harde afspraken – nog niet van de grond is gekomen. Maar dat kan komende jaren veranderen en de aanleg van deze installaties toch rendabel maken.

Een tweede punt, dat met name wordt aangedragen door milieuactivisten, is dat de Britse kolencentrales niet worden vervangen door duurzame energie uit wind en zon, maar door kernenergie en gas. Rudd noemt de vervanging door gascentrales „een zeer belangrijke én kosteneffectieve bijdrage aan de vermindering van CO2-uitstoot”.

Klimaatactivisten betwisten dat. „Kolencentrales uitzetten is van cruciaal belang voor het klimaat. Maar overstappen van steenkool naar gas is net zoiets als een alcoholist die in plaats van twee flessen whisky per dag twee flessen port gaat drinken”, zei Simon Bullock van Friends of the Earth.

De Britse kolencentrales produceerden vorig jaar bijna 30 procent van alle elektriciteit in het land. Veel van deze centrales staan al op de nominatie voor sluiting, omdat ze niet meer voldoen aan nieuwe Europese milieuregels.

In hun plaats wil de Britse regering – behalve gascentrales – een hele reeks kerncentrales bouwen. Onlangs werden het Franse EDF en het Chinese General Nuclear Power gecontracteerd voor zo’n centrale van 3.2 gigawatt in Zuidwest-Engeland. De eerste nieuwe kerncentrale in dertig jaar.