Bingo! Groningse gaskraan beetje dicht

De Raad van State haalde gisteren een streep door het Groningse gasbesluit. Maar de minister krijgt wel een nieuwe kans.

Een huis in de provincie Groningen met aardbevingschade. Foto: Catrinus van der Veen

Een nieuwe tegenslag voor minister Kamp (Economische Zaken, VVD). Op last van de Raad van State moet hij de gaskraan in Groningen om veiligheidsredenen opnieuw een stukje verder dichtdraaien. Tot 1 oktober volgend jaar kan de Nederlandse Aardolie Maatschappij niet 33 miljard maar 27 miljard kuub Gronings aardgas winnen. En uit de vijf putten in hartje aardbevingsgebied Loppersum mag alleen in geval van nood gas worden opgepompt.

De Raad van State vernietigde gisteren Kamps gasbesluit in reactie op 41 beroepschriften van onder meer provincie, gemeenten, gedupeerde particulieren en de Groninger Bodembeweging (GBB). Zij willen dat het kabinet de gaskraan nog verder dichtdraait, het liefst helemaal. Door de gaswinning beeft de bodem, scheuren huizen, raken gebouwen en mensen ontzet en lopen ze gevaar.

In de ogen van de hoogste bestuursrechter heeft minister Kamp zijn gasbesluit onvoldoende gemotiveerd en schiet de belangenafweging tekort. Zo schat hij de veiligheidsrisico’s te laag in door de bevingsrisico’s gelijk te stellen met overstromingsrisico’s in het rivierenland. Daarnaast houdt hij terecht rekening met warme voeten en contractverplichtingen, maar waarom gaat hij uit van een strenge winter en niet een gemiddelde winter? Staatsraad Jaap Polak: „Bij 27 miljard kuub Gronings gas is die leveringszekerheid gegarandeerd. Alleen in het geval van een heel koud jaar mag er meer gewonnen worden.”

Een „opsteker” voor de gedupeerde Groningers, reageert Ymre Schuurmans, hoogleraar staats- en bestuursrecht in Leiden. Tegelijkertijd ook een gevoelige „tik op de vingers” van de minister. In slechts één op de tien zaken krijgen belanghebbenden bij de bestuursrechter inhoudelijk gelijk. Schuurmans vindt de uitspraak „zeer uitvoerig en compleet” en ook „toegankelijk en mooi geschreven”. Met uitgebreide aandacht voor de ingrijpende gevolgen van de gaswinning op het dagelijks leven van de Groningers.

Het is een uitspraak, reageert haar Nijmeegse collega Raymond Schlossels, „waarmee de Raad van State de maatschappelijke rust in Groningen probeert te herstellen”. Maar laat de Groningers zich niet te snel rijk rekenen, waarschuwt hij. „Dit is een tussenstand. De minister krijgt van de Raad van State de kans een nieuw besluit nemen. En daarvoor laat de raad hem zijn huiswerk overdoen. Als Henk Kamp dan zorgvuldig motiveert waarom er toch meer gas moet worden gewonnen, kan de Raad van State daar niet omheen.”

Minister Kamp op huisbezoek in provincie Groningen bij huizen met aardbevingschade. Foto: ANP/ Catrinus van der Veen

Gaat Henk Kamp dat proberen? Volgend jaar weer meer gas winnen?

De minister liet zich gistermiddag niet in de kaarten kijken. Over de tegenvaller voor de schatkist bijvoorbeeld – op basis van het huidige prijspeil meer dan een miljard euro – wilde hij niks kwijt. Eind december beslist het kabinet of de gaskraan in Groningen volgend jaar verder dichtgaat. Dat gebeurt op basis van nieuwe onderzoeken en rekensommen over bevingsrisico’s en de sterkte van Groningse gebouwen plus een nieuw advies van het Staatstoezicht op de Mijnen. Kamp: „En we zullen terdege rekening houden met deze uitspraak.”

Dick Kleijer van bewonersorganisatie GBB heeft „goede hoop” dat Kamp de gaskraan verder dichtdraait. De trend naar beneden is gezet, zegt hij, van 52 miljard in 2013 naar 27 miljard kuub gas nu. „Bingo! De bestuursrechter ziet in dat we als Groningers gepiepeld werden. En weet je wat ’t mooiste is? De burgers hebben dit binnengehaald. Niet de gemeenten en provincie. Zij waren niet ontvankelijk omdat ze te laat wakker zijn geworden.”

Lees ook: De Groningers lopen gevaar en ons land wordt vernield en Raad van State vernietigt gasbesluit minister Kamp