‘Zoveel anders dan robots zijn we niet’

De Canadese singer-songwriter en sciencefictionliefhebber Watson geeft twee concerten in Nederland.

Patrick Watson verdiept zich in kunstmatige intelligentie. „Ik vind dat het prikkelende vragen oproept.” Foto Andreas Terlaak

Patrick Watson schrijft in de winter bewust geen liedjes. Dan is het te donker en te somber. Watson maakt al erg melancholische muziek. „Het laatste wat je wilt is nóg een zware laag er bovenop”, zegt hij. In de winter onderzoekt hij nieuwe speeltechnieken voor zijn piano.

Over de relatie tussen weer en muziek begon hij na te denken toen hij een van zijn eerste albums, Wooden Arms, in de lente uitbracht. „Dat sloeg pas in de herfst aan.” Zijn eerder dit jaar verschenen nieuwe album Love Songs for Robots, vol fijngevoelige arrangementen, de opvolger van het in 2012 verschenen Adventures In Your Own Backyard, is daarom te beschouwen als soundtrack voor lente en zomer.

Watsons oorstrelende falsetstem, die lichtjes speelt met klank en lucht, is verpakt in dromerige, echoënde arrangementen met warme, aanzwellende synthesizers, subtiele pedalsteelgitaar, bas en drums. Dit album is directer en digitaler dan het vorige. De muziek is stevig geankerd in de elektronische pop, en klinkt veel minder folky dan zijn vorige werk. En zijn liefde op de piano voor Chopin, die hij op eerdere albums tentoonspreidde, wordt nu enkel in het nummer In Circles uitgedragen.

Zijn vijfde album Love Songs for Robots stoelt op zijn passie voor sciencefiction. Niet het soort dat handelt over buitenaardse wezens met rare tentakels en gifgroene ogen. Nee, Watson houdt van een „realistische vooruitblik” op levens. Zo bewondert hij de manier waarop de Amerikaanse scenarioschrijver Gene Roddenberry van Star Trek moeilijke, gevoelige onderwerpen als racisme en politiek als een Trojaans paard wist te verwerken in wat eigenlijk een soort absurde, utopische soapopera was, zegt hij. „Moeiteloos schreef hij er interraciale relaties in, behandelde het communisme via Chinese en Russische ruimtevaarders. Knap vind ik hoe het grote publiek zo een andere kijk kreeg op moderne probleemonderwerpen waar het eigenlijk nog niet klaar voor was om over te praten, zonder dat het dat meteen in de gaten had.”

Dat inspireert, zegt de muzikant. In het nummer Turn Into The Noise heeft hij het over het idee dat je in de toekomst steeds meer lichaamsdelen kunt vervangen. Het nummer In Circles, dat leunt op Vangelis-achtige klankpatronen, gaat over elkaar liefhebbende robots. „Ik lees veel wetenschappelijke bladen, ik verdiep me grondig in kunstmatige intelligentie. Ik vind dat het ons moreel uitdaagt en prikkelende vragen oproept.”

De titelsong Love Songs for Robots beschrijft de gedachte hoe emotionele gevoelens mechanische reacties kunnen worden. Dat wil hij uitleggen. „Stel dat je je vroeger ergens erg rot over voelde. Terwijl er ook een gele paraplu in de kamer staat. Vijftien jaar later voel je je plots doodongelukkig en je weet niet waarom. Het enige is dat er ook een gele paraplu in de kamer is. Je brein heeft die connectie met toen weer gemaakt, en dat heb je niet onder controle. Het zijn fascinerende ontdekkingen om later achter te komen. Je beseft niet dat je een mechanische, geprogrammeerde emotionele reactie hebt op die gele paraplu. Dat maakt ons niet heel anders dan een robot. Over zoiets kan ik uren denken.”

Naast zijn eigen muziek componeert Watson veel filmmuziek. Zijn muziek is gebruikt in de tv-serie The Walking Dead en in Wim Wenders’ nieuwe 3D-film Everything Will Be Fine. De recentste filmscore die hij maakte was voor een „kort en raar maar fantastisch scifi-filmpje in 3D”.