Octrooibureau licht vakbondsleden door

Er is een samenzwering tegen onze president, zegt het octrooibureau . Nee, ze willen ons kwijt, zegt de vakbond.

In Rijswijk laat het Europees Octrooibureau voor ruim 200 miljoen euro een glazen kantorencomplex bouwen. Foto Gerrit de Heus

Het slepende conflict tussen de leiding van het Europees Octrooibureau en vakbond SUEPO loopt uit op een harde confrontatie. Het octrooibureau heeft onderzoeken ingesteld naar meerdere werknemers die zowel actief lid zijn van de vakbond als lid van de ondernemingsraad – voor wie ontslag dreigt. Uit protest heeft de vakbond de ‘sociale dialoog’ met de leiding van het bureau afgebroken.

Het octrooibureau is met 38 lidstaten en zo’n 7.000 werknemers de grootste intergouvernementele organisatie in Europa, na de Europese Commissie. Het bureau toetst nationale octrooiaanvragen van uitvinders en verleent Europese patenten. Naast het hoofdkantoor in München is er onder meer een vestiging in Rijswijk.

Maar het bureau haalt vooral het nieuws vanwege de ruzie met vakbond SUEPO (3.000 leden). De bond is nooit erkend, omdat deze volgens president Benoît Battistelli niet transparant is over zijn juridische status en statuten, het ledental en de wijze waarop vakbondsleiders worden gekozen.

Deze week is intern bekend geworden dat Els Hardon, de Nederlandse vakbondsvoorzitter van de afdeling in München, een ‘disciplinaire procedure’ wacht die in ontslag kan eindigen. Het octrooibureau zegt dat zij heeft samengezworen tegen president Battistelli en de vicepresident, samen met een hoge ‘patentrechter’ die eerder dit jaar op non-actief is gesteld. Ook zou Hardon niet-SUEPO-leden van de ondernemingsraad hebben geïntimideerd. Hardon en enkele andere medewerkers zijn geschorst.

Beschuldigd van schrikbewind

Volgens Hardons advocaat, Liesbeth Zegveld, lopen er zaken tegen nog zes leden van de ondernemingsraad en de bond. Zegveld spreekt van „intimidatie” en zegt dat de onderzoeksprocedures van het bureau „de 21ste eeuw onwaardig zijn en op geen enkele wijze in de rechtbank standhouden”. Hardon zou anderhalf uur hebben gekregen ter voorbereiding op een officieel verhoor, zonder haar advocaat te kunnen raadplegen. „Het octrooibureau is bezig om de vakbond de mond te snoeren. Over drie maanden is er geen SUEPO meer en dat is precies wat ze willen.” De bond beschuldigt Battistelli van het voeren van een schrikbewind met een te hoge prestatiedruk.

Het bureau benadrukt dat de onderzoeken niets te maken hebben met SUEPO, maar puur zijn gericht op naleving van de regels. Battistelli sprak eerder van een lastercampagne van de vakbond om hervormingen voor meer efficiëntie te frustreren. Tegenkrachten zouden ook invoering van het Europese eenheidsoctrooi, dat in één keer in bijna de hele EU is beschermd, willen blokkeren. Nu moeten octrooien per lidstaat gedeponeerd worden en daar wordt geld mee verdiend.

Het Gerechtshof Den Haag oordeelde begin dit jaar dat het octrooibureau de bond moet accepteren. Battistelli heeft dat arrest genegeerd, omdat het octrooibureau niet onder de Nederlandse wetgeving valt. Het bureau gaat begin 2016 samen met de Staat der Nederlanden in cassatie. Nederland wil een goede gastheer voor internationale organisaties zijn.

Het oordeel van de Hoge Raad kan gevolgen hebben voor de rechtspositie van andere internationale organisaties in Nederland, zoals het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof. De juridische vraag, aldus advocaat Zegveld, is of de immuniteit van het octrooibureau belangrijker is dan fundamentele arbeidsrechten. De Tweede Kamer heeft vorige maand een SP-motie aangenomen die de regering opdraagt het octrooibureau zoveel mogelijk aan de (inter)nationale wetgeving te houden.

Het octrooibureau wil de sociale dialoog voortzetten om SUEPO onder voorwaarden te erkennen. Mocht SUEPO het overleg niet willen hervatten, dan kan het bureau ook alleen de kleinere bond FFPE-EPO erkennen.

    • Eppo König