Europees Octrooibureau licht vakbondsleden door

Er is een samenzwering tegen onze president, zegt het bureau voor patenten. Nee, ze willen ons de mond snoeren, zegt de vakbond.

In Rijswijk laat het Europees Octrooibureau voor ruim 200 miljoen euro een glazen kantorencomplex bouwen.

Het slepende conflict tussen de leiding van het Europees Octrooibureau envakbond SUEPO loopt uit op een harde confrontatie. Het octrooibureau heeft onderzoeken ingesteld naar meerdere werknemers die zowel actief lid zijn van de vakbond als lid van de ondernemingsraad – voor wie mogelijk ontslag dreigt. Uit protest heeft de vakbond de ‘sociale dialoog’ met de leiding van het octrooibureau afgebroken.

Het octrooibureau is met 38 lidstaten en zo’n 7.000 werknemers de grootste intergouvernementele organisatie in Europa, na de Europese Commissie. Het bureau toetst nationale octrooiaanvragen van uitvinders en verleent Europese patenten. Naast het hoofdkantoor in München is er onder meer een vestiging in Rijswijk.

Het bureau haalt echter vooral het nieuws door de ruzie met de niet erkende vakbond SUEPO. Die heeft naar eigen zeggen 3.000 leden, van wie bijna de helft in Rijswijk werkt. Het bureau valt niet onder Nederlandse wetgeving en daarom voelde het zich voorheen niet geroepen een bond te erkennen voor formeel overleg over arbeidsvoorwaarden.

Deze week is intern bekend geworden dat Els Hardon, de Nederlandse vakbondsvoorzitter van de afdeling in München, een ‘disciplinaire procedure’ wacht die in ontslag kan eindigen. Het octrooibureau zegt dat zij heeft samengezworen tegen president Benoît Battistelli en de vicepresident, samen met een hooggeplaatste ‘patentrechter’ die eerder dit jaar op non-actief is gesteld door het octrooibureau. Ook zou Hardon niet-SUEPO leden van de ondernemingsraad hebben geïntimideerd.

Beschuldigd van schrikbewind

Volgens Hardons advocaat, Liesbeth Zegveld, lopen er zaken tegen nog zes leden van de ondernemingsraad en de bond. Zegveld spreekt van „intimidatie” en zegt dat de onderzoeksprocedures van het bureau „de 21ste eeuw onwaardig zijn en op geen enkele wijze in de rechtbank standhouden”. Hardon zou anderhalf uur hebben gekregen ter voorbereiding op een officieel verhoor, zonder haar advocaat te kunnen raadplegen. „Het octrooibureau is bezig om de vakbond de mond te snoeren. Over drie maanden is er geen SUEPO meer en dat is precies wat ze willen.”

De bond beschuldigt Battistelli al langer van het voeren van een schrikbewind. De hoge prestatiedruk zou hebben bijgedragen aan de zelfmoord van vijf werknemers in drie jaar, denkt SUEPO. Battistelli spreekt echter van een lastercampagne van de vakbond om hervormingen voor een efficiëntie werkwijze te frustreren. Tegenkrachten zouden ook de invoering van het Europese eenheidsoctrooi, dat in één keer in bijna de hele EU is beschermd, willen blokkeren. Nu moeten octrooien nog per lidstaat gedeponeerd worden en daar wordt geld mee verdiend. In een interview in deze krant omschreef Battistelli vakbond SUEPO als „een mix van Franse vakbonden met Duitse efficiëntie: een gevaarlijke cocktail”.

Het Gerechtshof Den Haag oordeelde begin dit jaar dat het octrooibureau de bond moet accepteren. Het bureau moest de bond toelaten tot het arbeidsvoorwaardenoverleg en mocht zich niet meer bemoeien met stemmingen over stakingen. Battistelli heeft dat arrest genegeerd, omdat het octrooibureau niet onder de Nederlandse wetgeving valt. Het bureau gaat begin 2016 samen met de Staat der Nederlanden in cassatie. Nederland wil een goede gastheer voor internationale organisaties zijn en vindt dat deze hier „onafhankelijk, veilig en zonder belemmeringen” moeten kunnen werken.

Het oordeel van de Hoge Raad kan gevolgen hebben voor de rechtspositie van de circa 35 internationale organisaties in Nederland, zoals het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof. „Het is de vraag tot hoever de immuniteit van het octrooibureau strekt”, zegt Zegveld. „Is die immuniteit belangrijker dan fundamentele rechten zoals het recht van vereniging en collectieve onderhandelingen en het stakingsrecht?” Het octrooibureau wil de sociale dialoog voortzetten om SUEPO onder eigen voorwaarden te erkennen. Mocht SUEPO de dialoog niet willen hervatten, dan kan het bureau ook alleen de kleinere bond FFPE-EPO erkennen.