Tjitske Reidinga weet van uk tot oma raak te treffen in Sophie

Tjitske Reidinga slungelt, trouwt, baart en scheidt in Sophie. Caberetiers Jeroen van Merwijk en Harrie Jekkers zingen elkaar terug naar het grote publiek. In Glazen Speelgoed zien we een onvermijdelijke gezinstragedie, in een lelijk decortje.

Daar lust een acteur wel pap van: een stuk waarin de hoofdrol een heel leven omspant. Sophie is zo’n stuk. Het werd geschreven door Roos Ouwehand voor de nieuwste voorstelling van Tjitske Reidinga in theater DeLaMar in Amsterdam. En het geeft de hoofdrolspeelster de ruimte haar personage alle leeftijden lang te spelen: van de uk in het begin, met de wapperende ledematen die niet onder controle te krijgen zijn, tot en met de bejaarde oma aan het slot, met ledematen die nog slechts onzeker om zich heen kunnen tasten.

In levensechte taal heeft Ouwehand al die leeftijdsfasen onder woorden gebracht. Zo’n pubermeisje dat „pappa, pléáse” blèrt – met een langgerekte laatste lettergreep – is een tragikomisch karikatuurtje. Net als zo’n 35-jarige met een klein kindje, die klaaglijk uitroept: „Ik herken mezelf niet meer.” In de effectieve regie van Antoine Uitdehaag weet Tjitske Reidinga al die verschijningsvormen raak te treffen.

Sophie speelt zich af in een ietwat steriel ogende meisjeskamer, waar de hoofdpersoon telkens een ontmoeting heeft die aangeeft hoe haar leven er op dat moment uitziet, via dialogen met haar moeder en met de mannen in haar leven. Waarbij ze telkens even achterop het toneel gaat staan om zich door een kleedster iets anders te laten aantrekken. Terwijl haar volgende leeftijd op de muren wordt geprojecteerd. Tijdrovend zijn haar verkledingen niet; het is net genoeg om ook haar volgende gestalte geloofwaardig te maken.

Erg verrassend zijn die echter nooit. Men ziet telkens wel zo’n beetje aankomen wat er met deze vrouw te gebeuren staat: haar ouders scheiden, zij trouwt en krijgt kinderen, gaat zelf ook scheiden, zit aan het ziekbed van haar stervende moeder en moet ten slotte zelf, op haar 87ste, het huis uit waar ze zo lang heeft gewoond. Van een echte intrige is verder nauwelijks sprake; het gaat met Sophie zoals het nu eenmaal met miljoenen mensen gaat. Dat is goed voor de herkenbaarheid, maar niet voor de spanning.