Column

Stil

Ik hoorde het zaterdag, aan het eind van de ochtend, en meteen kwamen de beelden. Hoe in het restaurant opeens alle mobieltjes tegelijkertijd afgaan, als een op hol geslagen sprinklerinstallatie. Hoe je kinderen voortaan onder een paraplu van beveiligingscamera’s voor bommenregens moeten schuilen. Het schoot allemaal door mijn hoofd, nog voor ik kon nadenken.

Het hielp om de televisie en de computer uit te zetten. Ik wilde mijn ouders bellen om te zeggen dat ik van hen hield. Maar onder dit soort omstandigheden heeft ‘ik hou van jou’ dezelfde lading als ‘vaarwel’. Dus ook de telefoon ging uit.

Het werd stil in mijn woonkamer. Op dat soort momenten hoor ik vaak de stem van Mark Rutte. Sinds die keer dat ik aan zijn stem dacht om een orgasme uit te stellen, duikt hij regelmatig ongevraagd op tussen mijn oren. Zijn speech echo’de in mijn hoofd. Griezelige fraseringen als ‘onzichtbare maatregelen’ galmden na, evenals de nog griezeliger mededeling dat het oorlog is.

Ter afleiding pakte ik er een boek over moderne krijgskunst bij. Je kan het pas een oorlog noemen, las ik, als er sprake is van partijen die op zijn minst qua vuur- en mankracht aan elkaar gewaagd zijn. Dat was in Parijs niet het geval. De aanslagen waren niet gericht op strategische doelwitten, maar op symbolische. Anders hadden ze wel een legerbasis aangevallen, in plaats van uitgaansgelegenheden.

Het boek zei ook dat het aanvallen van symbolische doelwitten een beperktheid aan middelen en mankracht impliceert. Dan is er dus eigenlijk helemaal geen sprake van oorlog tussen het Westen en IS, maar van een guerrilla: een kleine groep die strijdt tegen een veel grotere en sterkere groep. Guerrilla draait om het verzwakken en demoraliseren van de tegenstander, niet om het veroveren van gebied. Daarvoor zijn de middelen er niet en is de tegenstander te sterk.

Guerrilla is geen leuk idee, maar het stelde mij gerust dat het tenminste geen oorlog was. En dat het helpt om je niet gek laten maken. De guerrillastrijders winnen immers pas als de buitenwereld begint te geloven dat ze wél slagkracht hebben. Ik stuitte vervolgens op een zin die Rutte helemaal uit mijn hoofd katapulteerde:

‘Guerrilla is alleen dán effectief, wanneer haar doel, het zaaien van angst, werkt en men zo de steun en manschappen verkrijgt om tot een echte oorlog over te gaan’. Met andere woorden: zeggen dat het oorlog is, maakt het pas echt een oorlog. Voortaan gaan elke avond de televisie en het internet uit. Dat zorgt ervoor dat ik de vrede kan bewaren in mijn hoofd en in mijn wereld. Ik me geen onnodige zorgen hoef te maken. Wat komt dat komt. En dat ik Ruttes stem alleen hoef in te schakelen in acute gevallen in de slaapkamer.