Minder huizen met aardbevingsgevaar

In Groningen hoeven niet 30.000-90.000 woningen te worden versterkt, blijkt uit NAM-onderzoek, maar slechts 5.000 tot 10.000.

Een huis in het Groningse Sauwerd, dat vorige maand ontruimd werd omdat de bewoners mogelijk gevaar liepen.

In het Groningse aardbevingsgebied hoeven veel minder huizen versterkt te worden dan eerder gedacht. Tot 2021 gaat het om circa 5.000 tot 10.000 woningen, schat de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) op basis van nieuw onderzoek dat het afgelopen jaar is uitgevoerd door onder meer de TU Delft en ingenieursbureau Deltares. In de jaren daarna gaat het om enkele honderden huizen per jaar. Eerdere schattingen (door de ingenieurs en bestuurders van de Stuurgroep NPR) kwamen uit op 30.000 tot 90.000 woningen. In het aardbevingsgebied bevinden zich zo’n 300.000 gebouwen, waarvan de helft schuren en loodsen.

De NAM heeft gisteren de resultaten van de laatste onderzoeken gepresenteerd. Toezichthouder Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) moet het rapport nog bekijken en komt begin volgende maand met een oordeel erover. Halverwege december presenteert minister Kamp (VVD) van Economische Zaken het winningsplan voor 2016. In eerdere besluiten heeft de minister de gaswinning voor dit jaar teruggeschroefd van bijna 40 tot 30 miljard kubieke meter. Het is de vraag of hij dat niveau handhaaft, of verder verlaagt, zoals is bepleit door onder meer voormalig inspecteur-generaal Jan de Jong van SodM.

Volgens de NAM is bij het huidige productieniveau het risico voor gebouwen en inwoners „beheersbaar”. Ze komt tot die conclusie op basis van de laatste onderzoeken, onder meer naar de sterkte van huizen. Zo is in het Italiaanse Pavia, bij het centrum voor aardbevingsonderzoek EUcentre, een Gronings huis nagebouwd (door Groningse metselaars) en op een speciale schudtafel blootgesteld aan trillingen die een aardbeving simuleren. Bij de TU Delft zijn tests uitgevoerd op muren, stukken metselwerk en cement. Daaruit komt naar voren dat bakstenen van kalkzandsteen, waar bij veel woningen de dragende muren uit zijn opgebouwd, sterker zijn dan gedacht. Wel blijkt er een grote spreiding te zitten in de kwaliteit van metselwerk.

Op basis van de berekeningen concludeert de NAM dat de meeste van de kwetsbare gebouwen in een horizontale band liggen, grofweg van Delfzijl via Loppersum naar beneden afbuigend richting Groningen. Hier is de ondergrond van klei, en die dempt ondergrondse trillingen minder dan bijvoorbeeld zandbodem.

De NAM heeft de gebouwen in het aardbevingsgebied onderverdeeld in zestig typen en per type de kwetsbaarheid berekend. Het is dus niet op het niveau van individuele huizen bekend welke er versterkingen nodig hebben om aan de norm te voldoen. Dat moet duidelijk worden uit inspecties. Inmiddels zijn circa 12.000 huizen van de buitenkant geïnspecteerd en 2.000 van de binnenkant. Het is lastig de kwaliteit van de kalkzandstenen, dragende muren vast te stellen, omdat er aan de binnenkant vaak een gipswand voor zit en aan de buitenkant een laag van kleibakstenen, die beschermt tegen regen en isoleert.