Loket voor klokkenluiders bij DNB tegen witwassen

Toezichthouder: banken letten slecht op corruptie en financiering terrorisme.

Het witwasschandaal bij Rabobank in Californië. De manipulatie door handelaren van Rabo van het Libor-rentetarief. De onregelmatigheden bij ABN Amro in Dubai.

Deze recente schandalen staan niet op zichzelf, zo valt op te maken uit de plannen voor 2016 voor toezicht op die De Nederlandsche Bank (DNB) gisteren bekendmaakte. DNB gaat extra letten op het thema integriteit, niet alleen bij banken, maar ook bij pensioenfondsen, verzekeraars, trust- en transactiekantoren.

„De kwetsbaarheid voor financieel-economische criminaliteit is onverminderd groot”, zei DNB-directielid Frank Elderson tijdens een persconferentie. „Bij veel instellingen zijn basale regels niet op orde, en is de basale kennis van risico’s onvoldoende.” De top en medewerkers van financiële instellingen hebben volgens DNB onvoldoende oog voor signalen die duiden op witwassen, corruptie en belangenverstrengeling, ontwijking van internationale sancties en financiering van terrorisme.

Volgend jaar zal de toezichthouder een speciaal loket inrichten voor klokkenluiders in de financiële wereld. Zij kunnen misstanden dan direct melden aan het Amsterdamse Frederiksplein. „Financiële instellingen hebben zelf klokkenluidersloketten, maar mensen die zich daar niet veilig voelen, kunnen dan direct naar ons toe komen”, zei Elderson.

Bij ruim een derde van de 170 door DNB onderzochte instellingen is de controle op dit soort misstanden slecht tot zeer slecht geregeld. Vooral bij trustkantoren (bedrijven die bv’s beheren) en bij ‘betalingsinstellingen’ (geldkantoren als Western Union) gaat het vaak mis. Banken en verzekeraars doen het over het algemeen iets beter. Maar slechts zeven van de 170 instellingen hebben het risicobeleid echt goed op orde. „We horen nog te vaak: zo’n vaart zal het niet lopen, witwassen komt in Nederland toch niet voor, de regels zijn over the top, de business moet toch blijven draaien”, aldus Elderson.

Blik op verzekeraars

DNB stelt geen nieuwe regels voor, maar zal wel het toezicht verscherpen, onder meer met inspecties bij instellingen zelf. Daarbij wordt onder meer gelet op betrokkenheid van de top bij het thema integriteit, training van personeel en risicoanalyses van buitenlandse activiteiten.

Dit laatste is vaak een groot probleem. Rabobank kwam onlangs in opspraak omdat Mexicaanse drugsbendes contant geld hadden witgewassen bij een filiaal in Californië. DNB legde ABN Amro deze maand een boete van 625.000 euro op vanwege slechte screening van klanten in Dubai op witwaspraktijken.

Ook de Nederlandse trustsector heeft DNB al langer in het vizier. Vorig jaar sloot de toezichthouder vier trustkantoren die niet duidelijk konden maken waar het geld van hun klanten vandaan kwam.

Opvallend is DNB nu vooral scherper gaat letten op verzekeraars. In de gisteren gepubliceerde ‘Toezichtvooruitblik’ staat dat er „risico’s bij enkele grote verzekeraars” zijn bij de naleving van de ‘Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme’ en van de Sanctiewet. Die risico’s bestaan vooral bij dochterondernemingen en kantoren in het buitenland, aldus DNB in de vooruitblik.