Historicus Simon Schama: voer een oorlog van ideeën

Oude Haven, Marseille. Foto AFP / Boris Horvat

Als er na Parijs een oorlog moet komen, laat het dan een oorlog van ideeën zijn, met de enige wapens die nog niet zijn uitgeprobeerd: de principes van sociaal fatsoen; de normen waarop ons bestaan rust, onbesproken, onbeproefd – de manier waarop we leven, werken, opvoeden, een beetje kunst hier en sport daar; een beetje muziek, kokkerellen, liefde.

Dat schreef historicus Simon Schama zondag in de Financial Times. En wat zijn die principes volgens hem dan? Het zijn de onvergankelijke uitgangspunten van mensen als Jefferson, John Milton en John Locke, Montesquieu, Voltaire, Condorcet, Emmanuel Levinas. Ze moeten op ons gevechtsvaandel worden geschreven, nu we weten dat ze door anderen niet als vaststaand worden geaccepteerd.

Allereerst: de scheiding van godsdienst en de macht van de staat.

Ten tweede: het recht om mensen met verschillende geloven te laten samenleven zonder onderdrukking of intimidatie.

Ten derde: het recht op vrije mening en publicatie zolang dit uitnodigingen tot geweld maar uitsluit.

Ten vierde: het recht van gelijkheid van geslacht en van iedere seksuele geaardheid – toegepast in wetten, op scholen en op het werk.

Ten vijfde: het recht van alle leden van dezelfde civiele samenleving, vooropgesteld dat ze deze grondprincipes onderschrijven, om te stemmen, te werken, zich te scholen en zich te uiten – ongeacht etnische achtergrond of geloof.

Dit zijn principes die onze vijand veracht. We moeten ze verkondigen – als een verklaring van onze vrijheid en ons streven naar geluk, aldus Schama.